Home Tâm lý Trẻ em Thông minh nhưng ...chậm hiểu

Thông minh nhưng …chậm hiểu

Hiện nay, hội chứng tự kỷ đã được biết đến khá nhiều, và cũng có nhiều phương pháp và kinh nghiệm trong việc can thiệp được đưa ra đem lại những thành quả nhất định. Nhưng, vẫn có những tình trạng rối nhiểu tâm lý gây ra sự ngộ nhận trong việc đánh giá và chẩn đoán dẫn đến những cách can thiệp không hiệu quả. Một trong các tình trạng đó là hội chứng Asperger.

Cháu N. năm nay đã 7 tuổi, mặc dù lúc bé sự phát triển ngôn ngữ có phần chậm hơn so với những em cùng lứa, nhưng em vẫn có thể đi học mẫu giáo bình thường và đủ khả năng vào lớp Một. Tuy nhiên, sau một thời gian theo học thì em gặp nhiều trở ngại trong việc giao tiếp với bạn bè, có những phản ứng kỳ lạ khiến dần dần không ai muốn chơi với em. Giáo viên cho biết, em không ngỗ nghịch thậm chí là hiền lành, học bài, làm bài cũng khá tốt. Nhưng trong quan hệ thì đôi khi em có những phản ứng thái quá hoặc tỏ ra không quan tâm gì đến bạn bè khiến các bạn trong lớp không còn hứng thú để chơi với em nữa. Mặc dù em không có những dấu hiệu của trẻ chậm phát triển, nhưng hầu như em chỉ có thể hiểu những câu nói rõ ràng, đơn giản, không bóng gió, không vòng vo … mà những trẻ khác ở lứa tuổi của em có thể hiểu được.

Đây là một số biểu hiện của hội chứng Asperger, lấy theo tên của một  chuyên viên tâm lý trẻ em là ông Hans Asperger (1906 – 1980) , sống ở Vienne ( Áo Quốc )  Khi ông  chữa trị một số em trai và thấy các em có những đặc điểm rối nhiễu tâm lý khá kỳ lạ. Một mặt, các em rất thông minh với khả năng ngôn ngữ bình thường. Mặt khác, các em lại có những biểu hiện giống hội chứng tự kỷ. Asperger đã xây dựng một bảng đánh giá để mô tả về hội chứng này, và lấy họ của mình đặt cho hội chứng: Asperger syndrome.

Hội chứng Asperger cũng được xem là một tình trạng tự kỷ, mặc dù không gặp quá nhiều khó khăn như trẻ tự kỷ trong việc giao tiếp và học tập, nhưng trẻ Asperger cũng có những vấn đề, đôi khi có vẻ khá bình thường với một học sinh, như việc thường xuyên bỏ quên tập sách, học cụ…vì thế trẻ có thể bị xem là một học sinh  bê bối và lười biếng hơn là một trẻ có vấn đề tâm lý.  Có thể trẻ vẫn học bài, làm bài đầy đủ, thậm chí là khá tốt nhưng hầu như trẻ không có khả năng trả lời những câu hỏi mang tính trừu tượng, và cũng không hiểu rõ những cử chỉ, hành vi hay phản ứng trên mặt người khác (nhíu mày, lườm, bĩu môi), cùng không diễn giải được những biểu hiện tay chân, cơ thể (nhún vai, quay mặt vì chán…) và điều này có thể gây bực tức, khó chịu cho giáo viên vì cho rằng em coi thường mình. Điều này có khi dẫn đến những điểm xấu hay cả những biện pháp trừng phạt, và khiến trẻ có những phản ứng thái quá như trở nên hết sức lì lợm, không còn khả năng hợp tác …

Có nhiều bậc cha mẹ khi thấy con mình tỏ ra giỏi về một lĩnh vực nào đấy, thường là về toán hoặc có khả năng học thuộc lòng các bài học… thì thường nghĩ rằng con mình thông minh. Nhưng khi chứng kiến những hành vi hay phản ứng kỳ cục của trẻ, thì lại cho rằng đó là một đứa trẻ cứng đầu, bướng bỉnh hay lười biếng, và tìm mọi cách đưa trẻ vào khuôn khổ hay đốc thúc trẻ học bài một cách nghiêm khắc hơn chứ không nghĩ rằng con mình có vấn đề về tâm lý.

Chỉ đến khi nào mọi biện pháp kỷ luật đã khiến cho tình trạng trở nên tồi tệ thì lúc đó, nếu đưa trẻ đến một chuyên gia tâm lý, thì có thể sẽ phát hiện ra những dấu hiệu của tình trạng Asperger ở trẻ. Tuy nhiên, không phải đến đây là mọi việc đã chấm hết, để phải chấp nhận tình trạng tệ hại này, mà đây chỉ là một sự khởi đầu với những tác động và can thiệp đúng cách hơn, giúp các em có thể tiếp tục theo học qua những biện pháp thích hợp của gia đình và nhà trường.

Một số dấu hiệu cần lưu ý:

Dấu hiệu thường gặp của trẻ là khó khăn về giao tế, không nhìn mắt khi đối thoại. Trẻ Asperger thiếu những thể hiện tình cảm, trừ sự giận dữ hoặc buồn thảm. Giọng nói thường lập lại, đều đều, dễ gây chán nản.

Trẻ Asperger khá “cứng đầu” và nhất định phải làm theo các luật lệ hoặc những thói quen kỳ lạ, như làm gì đó trước khi mặc quần áo. Những hành động kỳ lạ này mặc dù chẳng liên quan tới việc mặc quần áo, nhưng lại có ý nghĩa quan trọng buộc trẻ phải làm. Có trẻ chỉ muốn mặc một bộ quần áo duy nhất đi học. ngoài ra trẻ Asperger thường thích quay các vật và quan sát cho đến khi vật ngừng lại.

Trẻ Asperger thường không hiểu các lời nói đùa hay bóng gió và không đọc được nét mặt người đối diện. Trẻ có thể nhìn chòng chọc vào mặt người khác để tìm kiếm các ý nghĩa mà trẻ bình thường sẽ nhìn ra ngay, như chau mày khi không đồng ý, đưa tay lên coi đồng hồ khi sốt ruột.

Trẻ Asperger nhiều khi không có bạn bè vì trẻ không hứng thú trong việc chia sẻ kinh nghiệm, niềm vui và sở thích với trẻ khác. Trẻ có vẻ không muốn đáp trả tình cảm với bạn bè, ví dụ như khi bạn khoe với mình bạn có đồ chơi mới, trẻ cứ “tỉnh bơ” coi như không có gì, và cũng không tỏ vẻ quan tâm, hay biết là bạn khoe mình để kiếm đề tài cùng nói chuyện chung. Điều này không có nghĩa trẻ Asperger không thích có bạn, chỉ là không biết cách làm bạn, và không biết rằng tình bạn cần trao đổi hai chiều. Khi bạn bè trêu chọc, trẻ Asperger sẽ phản ứng quá đáng và nghi ngờ bạn mình.

Cần phát hiện đúng để có những biện pháp thích hợp:

Có một vấn đề mà chúng ta cũng cần lưu ý là không nên đánh đồng giữa trẻ Tự kỷ chức năng cao với trẻ Asperger. Thực ra thì Tự Kỷ chức năng cao hay còn gọi là Tự Kỷ thông minh có nhiều dạng, và Asperger là một trong những dạng đó. Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng Asperger di truyền vì nhiều gia đình trẻ Asperger nói có họ hàng, bố mẹ hay người phối ngẫu cũng “kỳ cục” như vậy.Đây là một vấn đề tế nhị nên ít khi được các chuyên gia, bác sĩ nhắc tới với phụ huynh trẻ Asperger.

Tình trạng Asperger cũng khá đa dạng và có nhiều mức độ ứng xử khác nhau vì thế khi thấy con mình có những dấu hiệu hay hành vi “ không bình thường” đặc biệt là khi trẻ tỏ ra khó thích nghi, không có bạn chơi ở trong lớp và hay bị giáo viên trách phạt vì một số những vi phạm “khó hiểu”  thì nên đưa trẻ đến các chuyên gia, hay các phòng khám tâm lý để xác định xem trẻ có tình trạng Asperger hay không bởi vì cũng có nhiều trẻ không bị tự kỷ, không phải Asperger cũng có những hành vi kỳ cục ít hay nhiều. Điều này phần nào gây khó khăn cho việc chẩn đoán và thuyết phục phụ huynh trẻ Asperger chấp nhận những biện pháp can thiệp cho con mình.

Cv.TL Lê Khanh

Lê Khanhhttp://Thuviengiadinh.com
Chuyên gia tâm lý LÊ KHANH Tu nghiệp về Tâm lý lâm sàng trẻ em tại Cộng hòa Pháp được đào tạo về Trị liệu Hệ thống gia đình do Đại học Catholique Louvain APSY – Bỉ Phòng khám TÂM LÝ TRẺ EM & GIA ĐÌNH 174 Lê Quang Định P.14 Q. Bình Thạnh – TP.HCM – Việt Nam Tel: 08. 38432526 – Hotline: 0913.946.086 Làm việc: 19h – 21h từ thứ Hai – thứ Sáu. vui lòng gọi điện đăng ký trước để hẹn lịch tư vấn Quý vị ở xa xin liên hệ : Email: khanhuyen174@yahoo.com

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Website này sử dụng Akismet để hạn chế spam. Tìm hiểu bình luận của bạn được duyệt như thế nào.

Must Read