Home » Trẻ em » Phát hiện và điều trị chứng tự kỷ ở trẻ em

Ngày nay hiện tượng tự kỷ được xem là một trong các dạng loạn tâm thần ở trẻ em. Nhiều bậc phụ huynh đau buồn vì đã có một đứa con có những hành vi mà họ không thể hiểu nổi. Các công trình nghiên cứu gần đây cho thấy, các hành vi của trẻ tự kỷ thường là kết quả của những rối loạn trong sự phát triển từ khi trẻ mới ra đời hoặc trong những năm đầu và đa số là do thể chất chứ không hoàn toàn do cách nuôi dạy của cha mẹ.

Thế nào là tự kỷ?

Tự kỷ là tự phong toả, có những rối nhiễu đặc hiệu trong việc không thể thiết lập các mối quan hệ tương tác với xã hội bên ngoài. Đây là một tình trạng khiếm khuyết phức tạp về khả năng phát triển của não bộ tiến triển trong 3 năm đầu của bé, thường xảy ra cho bất kỳ một đứa trẻ nào, không lệ thuộc vào dân tộc, xã hội hay trình độ phát triển của cha mẹ. Chứng tự kỷ làm cho đứa trẻ mất khả năng giao tiếp, nhất là về phương tiện ngôn ngữ và có thể gây tổn thương cho chính đứa trẻ vì các hành động tự gây hại và quấy phá của trẻ.

Tự kỷ là một hội chứng

Tự kỷ không phải một căn bệnh đơn độc mà nó bao gồm các hội chứng như:

Hội chứng Asperger: Một số biểu hiện ở trẻ như là vụng về, sợ leo trèo. Hầu hết các trẻ này còn vụng về trong cả việc đi đứng. Khi  bước đi chúng vung vẩy hai tay và chúi đầu về phía trước, chúng chạy một cách lúng túng, vươn dài hai cánh tay ra. Khi lên cầu thang thì thường đi từng bước một mặc dù chúng đã lớn để có thể bước một cách bình thường. Nhiều trẻ lại hay tạo ra các tư thế đặc biệt. Những nét dị thường này ngày càng dễ nhận ra khi trẻ lớn lên và rõ nhất ở tuổi thiếu niên và trưởng thành.

Bên cạnh đó còn có những rối loạn khác như rối loạn tự kỷ sớm, rối loạn phát triển lan toả không đặc hiệu. Hội chứng Rett, rối loạn nhân cách tuổi nhỏ.

 Dạy cho trẻ tự kỷ.

Tự kỷ cũng là một rối loạn tâm thần

 Nhận biết những dấu hiệu của trẻ tự kỷ

– Thiếu quan hệ tiếp xúc về mặt tình cảm với người khác.

– Thể hiện hành động rất giống nhau trong cách lựa chọn các thói quen hằng ngày.

– Không hề nói năng hoặc cách nói rất kỳ dị, nói tùy thích.

– Rất thích xoay chuyển các đồ vật và thao tác khéo léo hoặc có những tác động định hình.

– Có khả năng cao về không gian, có trí nhớ vẹt trong khi lại rất khó khăn trong học tập các lĩnh vực khác.

– Bề ngoài có vẻ nhanh nhẹn, thông minh, dễ thương.

Những biểu hiện như trên có thể nhận biết từ khi trẻ 12 – 30 tháng tuổi.

Ngày nay hiện tượng tự kỷ được xem là một trong các dạng loạn tâm thần ở trẻ em. Các công trình nghiên cứu gần đây cho thấy các hành vi của trẻ tự kỷ thường là kết quả của những rối  loạn trong sự phát triển từ khi trẻ mới ra đời hoặc trong những năm đầu và đa số là do thể chất chứ không hoàn toàn do cách nuôi dạy của cha mẹ.

Đa số trẻ tự kỷ thường khó khăn rõ rệt khi tập thể dục và trong các trò chơi, chúng có thể bắt chước một số động tác đơn giản nhưng khi các động tác phức tạp hơn thì trẻ không thể nắm bắt được, nhất là các trò chơi phối hợp với đồng bạn.

Một điều nghịch lý là trẻ rất khó khăn khi nói nhưng lại có khả năng nhại lại lời nói của người lớn trong khi lại rất khó khăn trong lập lại các động tác. Các trẻ nhỏ thường bị xem là điếc vì hầu như không có phản ứng gì khi có người nói chuyện với chúng kể cả tiếng động rất lớn. Một số trẻ tỏ ra đặc biệt ưa thích hay sợ hãi một loại tiếng động nào đó. Một số trẻ tỏ ra ưa thích với hình ảnh, ánh sáng, âm thanh, màu sắc của vô tuyến.

Trẻ có thể liếm và ngửi người khác như những món đồ ăn. Có những trẻ không cảm thấy nóng hay lạnh. Nhiều trẻ tỏ ra không biết đau khi bị ngã, gãy xương, vết trầy xước, ngược lại cũng có trẻ lại quá nhạy cảm với các vết thương, chỉ hơi đau một chút là khóc rất lâu. Có một số trẻ chỉ thích ăn một số món nhất định, đó là một dạng chống đối sự thay đổi. Trẻ thường uống khá nhiều nước. Tất cả các phản ứng này sẽ thay đổi theo thời gian có khi giảm dần, biến mất hoặc có khi nảy sinh những phản ứng ngược lại, tất cả đều tùy thuộc vào cách chăm sóc và hướng dẫn trẻ.

Cần chú ý những điểm sau đây: Không bao giờ dám cởi áo, vì đó là chiếc vỏ bọc an toàn; không dám nhảy từ trên cao xuống, đó là những nỗi lo sợ bắt nguồn từ sự bồng ẵm không an toàn khi được bế bồng lúc còn nhỏ; lúc nào cũng chạy lăng xăng, hỗn loạn đó chính là thái độ của trẻ, trẻ đang tìm lại chính mình. Những trẻ này không ý thức được rằng: mình chỉ có một thân thể duy nhất, hay chính là đứa trẻ đang tìm cách chạy trốn thoát khỏi sự kìm kẹp của người lớn; đặc biệt là các loại hành vi; hành vi lặp đi lặp lại một số động tác; hành vi thích nghi hay cứng nhắc; hành vi thiếu thích thú, không biết vui đùa.

Tóm lại, trước một đứa trẻ có bất thường về tâm vận động nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế có các chuyên khoa thần kinh, tâm thần, chuyên viên tâm lý lâm sàng, chuyên viên tâm vận động, chuyên viên chỉnh âm, giáo dục viên đặc biệt để có sự tư vấn, có phương hướng giáo dục đặc biệt. Không được chủ quan trước những hành vi khác thường của trẻ, nếu để lâu sẽ làm bệnh ngày một trầm trọng và thiệt thòi cho sự phát triển của trẻ sau này. 
  PGS.TS. Ninh Thị Ứng
SK&ĐS

One Response to “Phát hiện và điều trị chứng tự kỷ ở trẻ em”

  1. Bài viết cung cấp những thông tin không có gì mới về chứng tự kỷ và có một vài thiếu sót khá quan trọng về mô tả nguyên nhân – triệu chứng ! Đặc biệt là câu kết :
    Tóm lại, trước một đứa trẻ có bất thường về tâm vận động nên đưa trẻ đến các cơ sở y tế có các chuyên khoa thần kinh, tâm thần, chuyên viên tâm lý lâm sàng, chuyên viên tâm vận động, chuyên viên chỉnh âm, giáo dục viên đặc biệt để có sự tư vấn, có phương hướng giáo dục đặc biệt. Không được chủ quan trước những hành vi khác thường của trẻ, nếu để lâu sẽ làm bệnh ngày một trầm trọng và thiệt thòi cho sự phát triển của trẻ sau này.

    Đây là những sai lầm khá trầm trọng về kiến thức và nhận định:
    Thế nào là trẻ bất thường về tâm vận động ?
    Trẻ Tự kỷ không phải là trẻ bất thường về TVĐ mà là tình trạng rối loạn quan hệ và ứng xử ! Ngoài ra, tâm vận động là một hệ thống các phương pháp can thiệp – giáo dục và trị liệu trẻ rối nhiễu tâm lý , chứ không nên hiểu là các rối loạn về tâm lý và vận động của trẻ.

    Các cơ sở có chuyên khoa về thần kinh – tâm thần : Chỉ có các bệnh viện chuyên khoa về thần kinh ( nội thần kinh và ngoại thần kinh ) và các bệnh viện chuyên khoa tâm thần ( tâm thần người lớn và tâm thần trẻ em ) hai loại bệnh viện này khác hẳn nhau ! Không có cơ sở y tế nào trên thế giới ghép 2 chuyên khoa này làm một cả !

    Các chuyên viên tâm lý lâm sàng, tâm vận động, chỉnh âm, giáo dục viên đặc biệt là các thành viên trong một nhóm can thiệp bao gồm :
    Bác sĩ tâm thần nhi ( không phải BS tâm thần người lớn ) – Chuyên viên tâm lý – Chuyên viên tâm vận động – chuyên viên chỉnh âm – Nhân viên công tác xã hội – Giáo dục viên đặc biệt , đây là nhóm chuyên viên làm việc trong các trung tâm y tế – tâm lý – giáo dục ( CMPP) của Pháp và chỉ có ở Pháp ! Ngoài ra, nhóm chuyên gia này không tư vấn mà chỉ can thiệp cho những trẻ rối nhiễu tâm lý với những liệu pháp tâm lý chứ không phải là một chương trình giáo dục đặc biệt !

    CÒN Ở VIỆT NAM : Tại một số TP lớn như Hà Nội, TP.HCM, cho đến nay chỉ có các BS tâm thần nhi – BS nhi khoa học thêm về tâm lý trẻ em – chuyên viên tâm lý và các hộ lý, Y tá biết về giáo dục đặc biệt là có thể làm việc tại các bệnh viện nhi để khám và đưa lời khuyên cho các gia đình có trẻ tự kỷ !
    – Còn các giáo dục viên đặc biệt thì chỉ có trong các trường chuyên biệt dạy các nhóm trẻ rối nhiễu tâm lý trong đó có trẻ Tự Kỷ
    – Còn chuyên viên tâm vận động thì chỉ mới có các khoá đào tạo trình độ sơ cấp về phương pháp can thiệp Tâm vận động cho các giáo viên, sinh viên, nhân viên y tế xã hội .v.v. nên chưa thể gọi là chuyên viên tâm vận động ( psychomotricien ) được ! Ngoài ra một vai trò nữa là nhân viên xã hội thì không được đưa vào hệ thống trị liệu này, mặc dù đây là một vai trò khá quan trọng trong các CMPP của Pháp.
    Vì thế NẾU Ở VIỆT NAM thì dù có muốn, các phụ huynh có con tự kỷ cũng không kiếm đâu ra một bệnh viện hay trung tâm nào quy tụ đủ các chuyên viên nói trên. Vì thế không biết tác giả dựa vào thông tin nào ( có lẽ trong 1 tài liệu nào đó có đề cập đến chuyên ngành Tâm vận Động và các vai trò của các chuyên gia trên, nên đã ghép vào hoạt động trị liệu cho trẻ Tự Kỷ mà không biết rằng Nhóm 6 chuyên gia trên là hệ thống can thiệp dành cho nhiều loại trẻ có các vấn đề về tâm lý – xã hội khác nhau, chứ không phải chỉ là trẻ Tự Kỷ !

    Bài viết ký tên PGS.TS Ninh Thị Ứng (?)
    Thì không hiểu là với trình độ của một TS sao lại có thể có những nhận định sai sót đến như thế ?

    Trả lời
Kỹ năng cuộc sống