Home » Người lớn » Stress nghề nghiệp và ảnh hưởng đến sức khỏe

StressStress nghề nghiệp được biết đến như những phản ứng sinh lý và cảm xúc âm tính xuất hiện khi những yêu cầu của công việc không phù hợp với khả năng về thể lực và tâm thần của người lao động.
 

Thuật ngữ “stress” được Hans Selye (1907-1982), nhà sinh lý học người Canada gốc Áo đưa ra vào năm 1936 để mô tả một tình trạng cố gắng quá mức chịu đựng. Điều kiện lao động không thuận lợi chính là những nguyên nhân gây nên stress nghề nghiệp.

 Stress trong lao động được xem như thách thức không chỉ ở những nước đang phát triển, mà ở cả các nước phát triển và mang tính toàn cầu đối với sức khỏe người lao động. Theo định nghĩa về sức khỏe của Tổ chức y tế thế giới (WHO), những người bị stress cũng được xem như không khỏe mạnh, làm việc không có hiệu quả và nguy cơ bị tai nạn cao. Theo WHO,  nguyên nhân của stress trong lao động có thể do công việc như nội dung công việc đơn điệu, dưới tải thông tin, gánh nặng lao động quá mức (quá tải) hoặc công việc quá nhàn rỗi (dưới tải về thể lực)…Chế độ giờ làm việc nghiêm ngặt, kéo dài, không giao tiếp, làm việc không theo kế hoạch định trước, chế độ ca kíp không phù hợp…Ngoài ra do công việc không ổn định, không được thăng tiến, đề bạt, công việc mang tính địa vị xã hội thấp, công việc đòi hỏi kỹ năng quá cao hoặc quá thấp…Bầu không khí tâm lý không tốt, quan hệ đồng nghiệp không thiện chí, bạo lực, cách ly, cô đơn. Không giao tiếp, quan hệ với cấp trên không thân thiện, xung đột nơi làm việc và cả ở nhà, không được hỗ trợ về các vấn đề gia đình tại nơi làm việc, về nhà không được sự ủng hộ của gia đình về công việc…

 Những nghiên cứu mới nhất đã cho thấy hậu quả xấu của stress nghề nghiệp kéo dài liên tục ảnh hưởng tới tâm lý và sức khỏe tâm thần, đồng thời ảnh hưởng cả trạng thái thực thể của người lao động như tăng nguy cơ cao huyết áp, các rối loạn và bệnh tim mạch, các rối loạn giấc ngủ v.v…

 Những rối loạn lâm sàng được coi là do stress là các rối loạn tâm thần như lo lắng, trầm cảm, chán công việc, không thích ứng với công việc… Một stress nhẹ có thể đóng vai trò tích cực vì sẽ giúp cá thể thích nghi với hoàn cảnh mới, nhưng nếu stress nặng và kéo dài thì sẽ gây nhiều rối loạn phức tạp. Vì sao?

 Bởi stress luôn ảnh hưởng đến nhiều hoạt động chức năng của cơ thể (nội tiết, thần kinh thực vật, đời sống mô và tế bào…), từ đó gây ra những triệu chứng ở các vị trí khác nhau tùy thuộc từng cá thể, thường gặp nhất là rối loạn tiêu hóa, làm co mạch máu nuôi dưỡng niêm mạc dạ dày và lâu dài có thể dẫn đến loét dạ dày. Stress nặng và kéo dài sẽ gây thiếu máu làm thoái hóa rồi hoại tử mô dẫn đến chảy máu, thậm chí rách vỡ tạng trong cơ thể. Do vậy, rất nhiều bệnh có liên quan đến stress nặng như bệnh tim mạch (cơ đau thắt tim, nhồi máu cơ tim, cao huyết áp), bệnh da (eczéma, rụng tóc), bệnh nội tiết (suy tuyến thượng thận mạn), bệnh phụ khoa (rối loạn kinh nguyệt), những cơn đau hoặc thể trạng khó chịu do rối loạn thần kinh thực vật (hồi hộp, lo âu, ngất xỉu, mất ngủ, chán ăn, lú lẫn tâm trí)…

 Các stress không chỉ ảnh hưởng đến từng cá thể mà còn gây ảnh hưởng đến cả cộng đồng xung quanh. Stress có ảnh hưởng rõ rệt đến chất lượng công việc, làm giảm năng xuất lao động và ảnh hưởng cả đến hạnh phúc trong cuộc sống gia đình.

 Đối với người lao động, can thiệp tại nơi làm việc có ý nghĩa quan trọng để giảm các yếu tố gây stress trong môi trường lao động. Đó là các chiến lược nhằm cải thiện điều kiện lao động như làm cho công việc phong phú hơn, áp dụng các giải pháp ecgônômi (xem phần sau), giảm thiểu các tác hại nghề nghiệp và giảm bớt gánh nặng công việc cả ở nơi làm việc và cả ở gia đình. Cải thiện mối quan hệ xã hội, giao tiếp, giải pháp tránh xung đột trong lao động, cuộc sống ổn thỏa trong gia đình …Vấn đề quan trọng là can thiệp phải nhằm vào thay đổi cả người lao động lẫn công việc.  

BSGĐ.org

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Kỹ năng cuộc sống