Home » Trẻ em » Vàng da bất thường ở trẻ sơ sinh

Có thể nguy hiểm tính mạng nếu điều trị muộn

Hầu hết trẻ sơ sinh đều có hiện tượng vàng da do các hồng cầu của thai nhi bị phá hủy để thay thế bằng hồng cầu trưởng thành. Nếu quá trình này diễn ra bình thường, lượng bilirubin trong máu trẻ được đào thải dần qua phân và nước tiểu, trẻ sẽ hết vàng da sau 7- 10 ngày. Tuy nhiên, nếu trẻ đi tiểu ít, nước tiểu trong, bú kém, vàng da lan xuống tay, chân là dấu hiệu của vàng da nặng, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, lượng bilirubin tăng quá cao sẽ thấm vào não làm cho trẻ bị hôn mê, co giật, tử vong hoặc để lại những di chứng về tâm thần vận động vĩnh viễn.

Chiếu đèn điều trị bệnh vàng da ở trẻ sơ sinh.

Trẻ sơ sinh dễ bị vàng da – Vì sao?

Sau 9 tháng 10 ngày chờ đợi, mong ngóng, chị Nguyễn Thị H. (Hậu Lộc- Thanh Hóa) òa khóc khi lần đầu tiên đón đứa con gái bé nhỏ từ tay cô y tá. Cảm giác vừa lạ vừa quen với con gái làm chị xúc động. Nhưng đến ngày thứ hai sau khi sinh, chị phát hiện thấy con gái có biểu hiện vàng da. Qua xét nghiệm cho thấy lượng bilirubin trong máu con gái chị tăng cao trên 5mg/dl (85,5mmol/l). Các bác sĩ đã tiến hành chiếu đèn để điều trị cho con gái chị. Đây là phương pháp được áp dụng phổ biến nhất hiện nay để điều trị vàng da sơ sinh. Với phương pháp này, ánh sáng của đèn sẽ biến bilirubin thành chất không độc và đào thải ra khỏi cơ thể qua đường tiêu hóa và nước tiểu. May mắn là con gái chị được phát hiện và điều trị sớm, như thế con chị sẽ khỏi hẳn bệnh mà không bị di chứng gì. BSCKII. Phạm Đỗ Ngọc Diệp – Trưởng khoa Sơ sinh_ Bệnh viện đa khoa Xanh- Pôn (Hà Nội) cho biết: Trẻ sơ sinh dễ bị vàng da do khi trẻ còn nằm trong bụng mẹ có lượng hồng cầu cao, khoảng 5- 6 triệu hồng cầu/mm3 (ở người lớn có 3,5- 4 triệu hồng cầu/mm3), sau khi trẻ được sinh ra, tự thở tốt được, thường ở cuối ngày thứ hai thì lượng hồng cầu thừa bị vỡ hàng loạt. Khi hồng cầu bị hủy sẽ phóng thích vào máu một lượng lớn chất có sắc tố vàng, được gọi là bilirubin làm cho trẻ bị vàng da. Thông thường trẻ thải ra ngoài dễ dàng chất bilirubin này nên sau khoảng 7- 10 ngày không còn thấy vàng da sơ sinh nữa. Tuy nhiên, ở những trẻ sinh non tháng, do gan chưa làm việc tốt nên không thải được chất bilirubin qua đường tự nhiên, trẻ sẽ tiếp tục bị vàng da sơ sinh. Ngoài ra, những trường hợp sinh khó phải can thiệp, trẻ có bướu máu dưới da đầu (bướu huyết thanh) hay mẹ và con không cùng nhóm máu, bất đồng nhóm máu mẹ con Rh (-) và Rh (+) thì quá trình đào thải bilirubin cũng gặp khó khăn khiến trẻ bị vàng da sơ sinh kéo dài. Trong những trường hợp này, trẻ cần được điều trị sớm, tránh biến chứng vàng da nhân khiến trẻ bị tử vong hay di chứng vĩnh viễn về sau.

Nhận biết trẻ bị vàng da sinh lý hay bệnh lý có khó không?

Không khó để nhận biết trẻ sơ sinh có bị vàng da hay không. Các bà mẹ chỉ cần quan sát kỹ trẻ ở nơi đủ ánh sáng sẽ nhận thấy da của trẻ bị vàng hay không. Trong trường hợp khó nhận biết (da trẻ đỏ hồng hoặc đen) thì người mẹ có thể lấy ngón tay ấn vào phần da phía trong đùi, hoặc trên trán, mũi trẻ rồi bỏ tay ra, dấu hiệu vàng da sẽ hiện rõ trên phần ngón tay ấn. Khi phát hiện trẻ bị vàng da, các bà mẹ cũng không nên quá lo lắng và sợ hãi mà cần quan sát thêm một số hiện tượng khác của trẻ như trẻ bú có tốt không, có đi tiểu 2- 3 lần/ngày không, nước tiểu có màu vàng không, nếu câu trả lời là có thì không cần lo lắng vì đây là dấu hiệu bình thường, lượng bilirubin trong máu đang được đào thải tốt qua đường tự nhiên của bé. Nhưng khi trẻ có những dấu hiệu khác thường như bú yếu, ngủ nhiều, nước tiểu trong thì nên đưa trẻ đến khám tại chuyên khoa sơ sinh hay bệnh viện có chuyên khoa nhi.

Bú mẹ + tắm nắng = “thần dược”

Đối với những trẻ có biểu hiện vàng da nhưng các chức năng khác vẫn hoạt động bình thường như bú tốt, đi tiêu, tiểu và hoạt động bình thường thì bú mẹ và tắm nắng là hai biện pháp hữu hiệu giúp trẻ nhanh chóng đào thải bilirubin ra khỏi cơ thể. Các bà mẹ nên cho trẻ bú mẹ thường xuyên (khoảng 2- 3 giờ/lần) vì sữa mẹ có chứa nhiều chất quan trọng giúp trẻ hoàn thiện chức năng gan. Bú mẹ đều đặn sẽ giúp trẻ loại bỏ bilirubin qua nước tiểu và giảm được tình trạng vàng da. Ngoài ra, sau khi sinh, từ ngày thứ ba, thứ tư đến ngày thứ mười hay mười hai nên cho trẻ tắm nắng hàng ngày, mỗi ngày khoảng 10 phút. Tắm nắng tốt nhất vào buổi sáng, trước 8 giờ, các bà mẹ nên cho bé mặc áo che ngực, để hở cổ, mặt, chân, tay (không để ánh nắng chiếu vào mắt trẻ) sẽ giúp trẻ giảm vàng da. Đối với những trường hợp vàng da nặng nên cho trẻ đến bệnh viện để được điều trị bằng các biện pháp thích hợp. BS. Diệp cho biết, điều trị vàng da sơ sinh thường áp dụng phương pháp chiếu đèn, nếu trường hợp nặng còn có thể thay máu để thải lượng bilirubin một cách nhanh chóng. Tuy nhiên, khi thực hiện phương pháp chiếu đèn, trẻ có thể gặp phải một số biến chứng ở mắt hay cơ quan sinh dục nên các bác sĩ sẽ thực hiện che mắt và đeo bỉm cho trẻ để hạn chế tác hại của ánh sáng đến những bộ phận này.

SK&ĐS

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Kỹ năng cuộc sống