Tự kỷ ở trẻ em cần được can thiệp càng sớm càng tốt

Số trẻ có dấu hiệu tự kỷ được phát hiện ngày một gia tăng và trở thành mối lo rất lớn đối với các bậc cha mẹ. Tại Hội nghị nhi khoa Việt – Úc vừa diễn ra tại Hà Nội, đây là chủ đề được các chuyên gia đặc biệt quan tâm. GS. Jill Sewell – Trung tâm sức khỏe trẻ em cộng đồng – Bệnh viện Hoàng gia Melbourne (Úc) cho biết, đây là một rối loạn phát triển lan tỏa khởi phát trong 3 năm đầu đời của trẻ và tồn tại kéo dài với những biểu hiện bất thường. Điều trị căn bệnh này thực sự khó khăn vì chưa có thuốc đặc hiệu mà chủ yếu điều trị bằng các biện pháp giáp dục và tâm lý.

Điều trị trẻ tự kỷ tại Bệnh viện Nhi Trung ương.

Trẻ em thành phố dễ bị tự kỷ

Hai vợ chồng chị Đặng Thanh Lan (Tây Hồ – Hà Nội) sinh con đầu lòng khi cả hai chưa đến 30 tuổi, gia đình có điều kiện nên cháu bé được chăm sóc rất tốt ngay từ khi mang thai. Nhưng đã 25 tháng tuổi mà cháu Nguyễn Hoàng T., con trai chị Lan vẫn chưa biết nói, gọi không có phản ứng. Ban đầu, gia đình cho là trẻ trai thường chậm nói nhưng càng đợi càng sốt ruột, vợ chồng chị cho con đến Bệnh viện Nhi Trung ương khám thì được biết cháu bị tự kỷ. Các bác sĩ cho biết,  tự kỷ trẻ em là một vấn đề bệnh lý thời sự do bệnh có xu hướng tăng lên, tỷ lệ mắc từ 4/10.000 trẻ trong những năm 80 của thế kỷ trước, còn hiện nay là 1/150 trẻ. Trẻ nam mắc nhiều hơn trẻ nữ. Trường hợp của bệnh nhi Nguyễn Hoàng T. là một dạng điển hình của tự kỷ nên vấn đề điều trị sẽ rất khó khăn, đòi hỏi sự kiên trì của gia đình.

Theo ThS. Quách Thúy Minh, Trưởng Khoa tâm bệnh – Bệnh viện Nhi Trung ương, các biểu hiện của tự kỷ rất đa dạng và phức tạp như chậm nói, khó khăn khi chơi các trò chơi phối hợp với bạn bè, trẻ có thể bắt trước một số động tác đơn giản nhưng khi các động tác phức tạp hơn thì trẻ không thể nắm bắt được. Tự kỷ ở trẻ còn dễ bị xem là điếc vì hầu như không có phản ứng gì khi có người nói chuyện với chúng kể cả tiếng động rất lớn. Một số trẻ tỏ ra đặc biệt ưa thích hay sợ hãi một loại tiếng động nào đó hoặc tỏ ra ưa thích với hình ảnh, ánh sáng, âm thanh màu sắc của vô tuyến. Trẻ có thể liếm và ngửi người khác như những món đồ ăn. Có những trẻ không cảm thấy nóng hay lạnh. Nhiều trẻ tỏ ra không biết đau khi bị ngã, gãy xương, vết trầy xước, ngược lại cũng có trẻ lại quá nhạy cảm với các vết thương, chỉ hơi đau một tí là khóc rất lâu. Có một số trẻ chỉ thích ăn một số món nhất định…

Hiệu quả điều trị tốt nếu được can thiệp sớm
Tại Bệnh viện Nhi Trung ương, các bác sĩ đã xây dựng được chương trình can thiệp sớm cho trẻ tự kỷ là một tổ hợp các phương pháp điều trị, bao gồm trị liệu hành vi, ngôn ngữ, tâm vận động điều hòa cảm giác, dạy các kỹ năng sinh hoạt và tư vấn cho gia đình. Mỗi một quá trình can thiệp phải phù hợp với từng trẻ và phải tiến hành liên tục, có sự  kết hợp chặt chẽ giữa các nhà chuyên môn và gia đình. Vai trò của gia đình rất quan trọng vì họ là người gần gũi và hiểu trẻ nhất, có thể dạy trẻ ở mọi lúc mọi nơi nhằm tăng khả năng giao tiếp, tương tác và tạo sự thích nghi của trẻ với cuộc sống sinh hoạt bình thường. ThS. Minh cũng nhấn mạnh, trẻ tiến bộ nhanh hơn khi điều trị trước 3 tuổi và nếu can thiệp muộn thì hiệu quả càng thấp. Để có kết quả điều trị tốt cần cho trẻ đi học sớm, giúp trẻ có điều kiện hòa nhập tốt hơn với cộng đồng.

Trong một nghiên cứu mới nhất về căn bệnh này của các bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương, ThS. Quách Thúy Minh cho biết, trẻ em thành phố có số lượng mắc gấp đôi so với trẻ em nông thôn. Có thể lý giải phần nào là cha mẹ ở thành phố có điều kiện tiếp cận với thông tin nhiều hơn so với ở nông thôn và trẻ ở nông thôn có điều kiện giao tiếp với cộng đồng thuận lợi hơn so với trẻ ở thành phố. Những trẻ phát hiện bệnh muộn có thể do gia đình thiếu kiến thức về phát triển tâm lý lứa tuổi, do chủ quan nên đã chờ đợi và hy vọng trẻ sẽ phát triển bình thường, nhất là về việc trẻ sẽ nói được mà chưa quan tâm đến các dấu hiệu khác của tự kỷ. Có những trẻ được đi khám ở cơ sở y tế tuyến trước nhưng không phát hiện ra tự kỷ mà chỉ cho là trẻ chậm nói thông thường dẫn đến gia đình cũng chủ quan.

Chậm phát triển trí tuệ gặp phổ biến ở trẻ tự kỷ nặng

GS. Jill Sewell – Trung tâm sức khỏe trẻ em cộng đồng – Bệnh viện Hoàng gia Melbourne (Úc) cho biết, hiện nay, nguyên nhân của tự kỷ vẫn đang được tìm tòi nhưng trên nhiều những nghiên cứu đã công bố thì người ta đề cập đến rất nhiều yếu tố như biến đổi gen, bệnh lý do bất thường tại não, vấn đề tâm lý… Theo GS. Jill, não bộ của trẻ sinh ra chưa hoàn thiện, sự phát triển của não bộ không chỉ có thừa hưởng gen di truyền mà còn là những kỹ năng trẻ tiếp nhận được trong quá trình phát triển, đặc biệt là kỹ năng xã hội và kỹ năng tình cảm. Những tác động đến các kỹ năng này đều ảnh hưởng đến sự phát triển của não bộ. Khi mới sinh ra trẻ có 100 tỷ tế bào thần kinh, nhưng sự phát triển các synap thần kinh (liên kết giữa các tế bào thần kinh) là phần phức tạp nhất của não bộ lại xảy ra sau khi sinh. Chỉ có sự tương tác với mọi người mới giúp cho các synap này phát triển được. Ở trẻ tự kỷ, các synap thần kinh phát triển rất hạn chế do không có được sự tương tác với cộng đồng, làm cho trẻ chậm phát triển trí tuệ, và tự kỷ càng nặng thì chậm phát triển trí não càng trầm trọng. Mặt khác, ở trẻ tự kỷ nặng có tỷ lệ động kinh tới 20%.

Theo SK&DS

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *