Home » Sinh sản » Thai chết lưu nguyên nhân và cách xử trí

Khi thai bị chết nhưng vẫn nằm “lưu” trong tử cung bà mẹ thì gọi là thai chết lưu. Hiện nay, người ta thống nhất thai từ 28 tuần trở đi mà chết trong tử cung hoặc khi sinh ra không còn một dấu hiệu nào của sự sống, nghĩa là chỉ số Apgar bằng 0, thì gọi là đã chết khi sinh.

Nguyên nhân

Có nhiều nguyên nhân gây thai chết và cũng có một số chưa rõ nguyên nhân.
Về phía mẹ: Mắc các bệnh cấp tính gây sốt cao, các bệnh mạn tính: bệnh thận, tim mạch, hội chứng tăng huyết áp (tiền sản giật, sản giật), chảy máu trong khi có thai…

Về phía thai và phần phụ của thai:

– Di truyền (các bệnh về gen), bệnh tăng nguyên hồng cầu ở thai.
– Môi trường (nhiễm các chất phóng xạ, chất độc hóa học).
– Thai sinh đôi (có một thai chết), thai bị khuyết tật.
– Thai bất cân xứng, ngôi thai bất thường.
– Đẻ khó, chuyển dạ kéo dài.
– Rau bất thường: Rau tiền đạo, rau bong non.
– Dây rau quấn cổ, dây rau dài quá.
– Các thủ thuật và phẫu thuật sản khoa.

Triệu chứng lâm sàng

Những triệu chứng người mẹ tự thấy khi thai chết là tự nhiên hết nghén (nếu thai còn nhỏ đang ở trong giai đoạn nghén), bụng không to thêm hoặc nếu đã to rồi thì mỗi ngày một nhỏ đi. Nếu thai đã máy hoặc đạp thì thai phụ không thấy thai máy hoặc đạp nữa. Sau khi thai chết, vú căng to hơn và có sữa non.

Thăm khám: Tử cung nhỏ hơn tuổi thai; tim thai không nghe được; ra máu đen ở âm đạo. Nếu tuổi thai nhỏ, việc nghe tim thai bằng ống nghe để xác định thai chết lưu khó khăn hơn khi thai đã lớn. Rất may, hiện nay nhờ kỹ thuật siêu âm tim thai tại các trung tâm y tế đã có siêu âm nên việc chẩn đoán thai lưu dễ dàng hơn. Qua siêu âm còn chẩn đoán được thai mới chết hay chết đã lâu.

– Thai mới chết không thấy tim đập.
– Thai đã chết trên một tuần thì có dấu hiệu xương sọ chồng khớp lên nhau, cột sống gãy góc và cũng không có tim thai đập.
– Xét nghiệm tế bào âm đạo giống như thời kỳ hậu sản. Xét nghiệm máu sinh sợi huyết giảm nhiều nếu thai đã chết quá 3 tuần.

Chẩn đoán xác định chủ yếu dựa vào dấu hiệu lâm sàng, đặc biệt là tiếng tim thai không còn nữa, hoặc siêu âm không thấy có hoạt động tim thai. Thai chết lưu trong trường hợp quá non (1-2 tháng) có thể tự tiêu biến đi mà chính người mẹ cũng không biết mình đã có thai và thai đã chết lưu. Nếu thai đã lớn (3-6 tháng) thì sẽ sảy; hoặc đẻ nếu thai trên 6 tháng. Tuy vậy, thời hạn từ khi thai chết đến lúc sảy hoặc đẻ ở mỗi người một khác. Thông thường thai chết ở tuổi thai càng lớn thì thời gian lưu lại trong dạ con càng ngắn.

Thai chết lưu và sức khỏe người mẹ

Thai lưu trước hết gây nên cảm giác sợ hãi cho người mẹ và mọi người trong gia đình vì bị ám ảnh bởi việc đang mang một xác chết trong bụng. Tuy nhiên, nếu thai chết lưu được phát hiện sớm để can thiệp thì không ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe và tính mạng người mẹ. Quá trình sảy hoặc đẻ của thai chết lưu diễn biến như các ca sảy hoặc đẻ bình thường. Nhưng thời gian dọa sảy và chuyển dạ đẻ thường dài hơn và ra máu nhiều hơn. Điều nguy hiểm đối với người bị thai lưu là ối bị vỡ sớm khi chưa có dấu hiệu sảy hay chuyển dạ. Vì qua nơi màng ối rách, vi khuẩn sẽ vào buồng ối và dạ con gây nhiễm khuẩn trầm trọng, nguy hiểm cho tính mạng bà mẹ. Hơn nữa, khi thai lưu quá lâu trong tử cung, bà mẹ có thể bị rối loạn đông máu gây băng huyết nặng trong sảy hoặc đẻ. Vì vậy, nếu thấy bất thường trong khi có thai, bà mẹ cần đi khám ngay để được chẩn đoán và có hướng xử trí.

Xử trí khi thai chết lưu

Nguyên tắc là cho thai ra càng sớm càng tốt sau khi phát hiện không còn tim thai.
– Nếu tuổi thai nhỏ, phá thai bằng phương pháp nội khoa (đặt thuốc âm đạo) gây sảy thai.
– Nếu thai trên 6 tháng gây chuyển dạ đẻ (đẻ chỉ huy).

Chú ý:

– Cho oestrogen 2-3 ngày trước.
– Thụt tháo phân sau đó truyền nhỏ giọt tĩnh mạch oxytoxin (5-10 đơn vị vào 500ml huyết thanh) để gây cơn co tử cung.
– Sau khi thai và rau đã xổ, phải kiểm soát tử cung để tránh sót rau.
– Trường hợp xét nghiệm sinh sợi huyết giảm dưới 2g/lít phải truyền máu tươi. Mọi trường hợp đều phải cho kháng sinh từ 5-7 ngày để chống nhiễm khuẩn.

Phòng bệnh

Vì có rất nhiều nguyên nhân gây thai chết nên việc đề phòng cũng gặp nhiều khó khăn; có những nguyên nhân đã dự đoán nhưng không đề phòng được như: nguyên nhân về di truyền, một số nguyên nhân do môi trường. Mẹ bị sốt cao đột ngột, bị cúm hoặc bị nóng, lạnh quá mức; các bệnh bẩm sinh của thai, trường hợp dây rau quá dài, dây rau quấn cổ, sa dây rau…
Tuy vậy, nếu quản lý thai nghén chặt chẽ, theo dõi cẩn thận trong lúc chuyển dạ cũng như đỡ đẻ đúng quy tắc và chỉ định các thủ thuật, phẫu thuật được kịp thời thì chắc chắn tỷ lệ thai chết trước hay trong khi sinh sẽ giảm đáng kể.

BS. Trần Thị Hạnh
Theo Bệnh viện Việt Đức

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Kỹ năng cuộc sống