Home » Người lớn » Những điều cần tránh để thuốc phát huy tác dụng

(Thuviengiadinh.com) – Khi thời tiết thay đổi, mọi người sẽ rất dễ bị mắc bệnh, như cảm cúm nhẹ hay có hiện tượng ho, sốt…Và cách nhanh nhất là phải uống thuốc , nhưng để thuốc phát huy tác dụng nhanh nhất thì bạn cần chú ý những quy tắc sau:

Lưu ý khi sử dụng thuốc

Thuốc với trẻ nhỏ:

Đặc điểm sinh lý của trẻ nhỏ:

·        Chức năng lọc của thận chưa hoàn chỉnh

·        Thiếu một số men chuyển hoá

·        Mức độ nhậy cảm của các cơ quan đích khác nhau

·        Hệ thống giải độc chưa hoàn chỉnh làm quá trình thải trừ diễn ra chậm

Khi dùng thuốc cho trẻ nhỏ:

·        Cần thực hiện những biện pháp chăm sóc đặc biệt khi cho trẻ sơ sinh dùng thuốc

·        Cần thận trọng khi tính liều dùng

·        Liều ở trẻ nhỏ tính theo mg/kg cân có thể cao hơn ở người lớn, do trẻ có tốc độ chuyển hoá cao hơn

·        Tránh tiêm bắp gây đau cho trẻ, ưu tiên đường tiêm tĩnh mạch

·        Khi cần bù nước điện giải, nếu dùng Oresol thì phải pha đủ theo đúng hướng dẫn

·        Không dùng dầu xoa, cao xoa phòng suy hô hấp.

·        Không dùng naphazoline để nhỏ mũi cho trẻ sơ sinh, trẻ em

luu y khi su dung thuoc

Thuốc với bà mẹ cho con bú

 Những vấn đề liên quan:

Một số thuốc có thể gây nhiễm độc cho trẻ: ergotamin, iod…

Một số thuốc giảm tiết sữa , ví dụ: estrogen…

Một số thuốc ức chế phản xạ bú của trẻ: phenobarbital

Một số thuốc trong sữa mẹ có thể gây nhậy cảm cao ở trẻ

 Nguyên tắc khi sử dụng :

·        Cần tránh dùng những thuốc có nồng độ đáng kể trong sữa mẹ và gây nhiễm độc cho trẻ

·        Chỉ dùng những loại thuốc quan trọng cần thiết cho mẹ.

·        Nên dùng liều nhỏ nhất mà có tác dụng.

·        Khuyến khích nuôi con bằng sữa mẹ bất cứ khi nào có thể.

·        Những thuốc cần tránh khi dùng: Rượu, thuốc chống ung thư, thuốc nhóm ergtamin, thuốc tránh thai đường uống, phenobarbital, nhóm quinolon.

Thuốc với phụ nữ có thai

* Những vấn đề liên quan :

·        Thuốc có thể gây hại cho bào thai tại bất kỳ một thời điểm nào trong thai kỳ

·        Trong 3 tháng đầu thhuốc có thể gây dị tật bẩm sinh. Nguy cơ dị tật bẩm sinh lớn nhất từ tuần thứ 3 đến tuần thứ 11 của thai kỳ.

·        Trong 3 tháng giữa và 3 tháng cuối, một số loại thuốc có thể gây ảnh hưởng xấu đến sự phát triển chức năng của bào thai hoặc gây nhiễm độc mô thai

·        Một số dùng ngay trước hoặc trong khi sinh có thể gây tác dụng có hại cho việc sinh hoặc cho trẻ sau khi sinh

* Nguyên tắc khi sử dụng

·        chỉ kê đơn thuốc trong thai kỳ nếu lợi ích của người mẹ lớn hơn nguy cơ cho thai nhi

·        Tránh dùng tất cả các loại thuốc nếu có thể trong 3 tháng đầu mang thai

·        Nên dùng các loại thuốc được phép sử dụng rộng rãi trong thai kỳ và có hiệu quả an toàn ,không dùng những loại thuốc mới và chưa qua dùng thử nghiệm.

·        Nên dùng với liều thấp nhất có tác dụng

·        Thận trọng khi dùng:kháng sinh quinolon, co-trimoxazol , tetracyclin, cloramphenycol, thuốc chống ung thư, thuốc chẹn bêta, chống viêm không steroid, nicotin,nhóm statin

Thuốc với người cao tuổi

* Những vấn đề liên quan:

·        Người cao tuổi phải dùng nhiều loại thuốc khác nhau để điều trị các bệnh lý của mình. Điều này sẽ làm tăng nguy cơ tương tác thuhốc và phản ứng có hại của thuốc

·        Người cao tuổi thường gặp khó khăn khi nuốt thuốc viên. Trong trường hợp thuốc còn giữ lại ở khoang miệng có thể gây loét miệng , vì vậy cần lưu ý đến lượng nước uống thuốc

·        Phải thận trọng khi dùng các loại thuốc giảm đau có Opi, thuốc an thần dẫn chất benzodiazepin và thuốc điều trị Parkingson

·        Có sự giảm chức năng lọc ở thận, nồng độ thuốc ở tổ chức thường tăng 50 %

·        Nguy cơ chảy máu do dùng các thuốc chống viêm không có steroid thường hay gặp hơn ở người cao tuổi hơn và thuờng là nguyên nhân gây ra những hậu quả nghiêm trọng hoặc tử vong

* Nguyên tắc khi sử dụng

·        Thông thường liều dùng của người cao tuổi phải thấp hơn so với người trẻ tuổi, nên bắt đầu bằng 50% liều dành cho người trưởng thành

·        Theo dõi thường xuyên đề phòng phải dừng hoặc giảm liều

·        Hạn chế dùng trên 3 loại thuốc, đưa vào quá 2 lần trong 1 ngày

·     Thận trọng khi dùng: Thuốc chống viêm không steroid , thuốc có khả năng gây suy tuỷ xương , thuốc điều trị Parkingson, cao huyết áp, thuốc chống đông máu.

Những thực phẩm cấm kỵ khi uống thuốc

Bưởi: Nước ép bưởi làm tăng sự hấp thụ thuốc quá nhiều vào máu, có thể gây nguy hiểm. Không nên ăn bưởi khi uống một số loại thuốc sau:

Một số thuốc chống dị ứng: Nếu dùng chung với bưởi có thể gây tử vong cho những người bị bệnh tim.

Các thuốc an thần, thuốc ngủ: Khi dùng với nhóm thuốc này, ăn bưởi sẽ gây ra cảm giác chóng mặt.

Thuốc làm giảm cholesterol: Nếu bạn đang uống các loại thuốc nhằm giảm cholesterol thì đừng nên ăn bưởi, vì nó sẽ khiến cho một lượng lớn thuốc đọng lại trong cơ thể, không phát huy được tác dụng, dẫn đến tổn thương gan và suy nhược cơ bắp, có thể dẫn đến suy thận.

Nước cam: Nước cam có chứa nhiều acid nên không nên kết hợp với thuốc chống acid có chứa nhôm. Theo các bác sĩ thì nước cam cũng chống chỉ định khi dùng chung với các loại thuốc kháng sinh vì các kháng sinh kém bền vững ở môi trường acid.

Chuối: Chuối có chứa hàm lượng kali cao nên không được phép dùng chung với thuốc lợi tiểu. Rất đơn giản, nếu dùng chung hai loại này sẽ làm tăng sự tích lũy kali trong cơ thể gây biến chứng về tim mạch và huyết áp.

Sữa: Sữa không phải là loại chất lỏng được chỉ định để uống kèm với thuốc vì nó ảnh hưởng đến quá trình hấp thụ chất sắt của cơ thể. Yếu tố canxi trong sữa được cho là có thể cản trở tính hiệu quả của thuốc điều trị các bệnh tuyến giáp. Vì vậy, tốt nhất là bạn nên đợi ít nhất 4 giờ sau khi uống thuốc rồi mới dùng đồ uống giàu canxi.

Cà phê: Cà phê cũng không được dùng để uống thuốc, nhất là với các loại thuốc kháng sinh. Bởi trong cà phê có chứa nhiều caffeine, nếu dùng với thuốc sẽ làm giảm nghiêm trọng khả năng hấp thụ sắt.

Thuốc cảm và cà phê không được dùng cùng nhau vì nếu không sẽ làm cho dạ dày bị kích thích ở cường độ mạnh và từ đó gây ra đau đớn. Một số loại thuốc cảm có chứa chất caffeine – gây kích thích đối với niêm mạc dạ dày. Đây được coi là tác dụng phụ của thuốc cảm. Vì vậy khi uống thuốc này cùng cà phê sẽ càng làm cho phản ứng phụ gia tăng, vì trong cà phê có chất caffeine tăng thêm kích thích cho niêm mạc dạ dày.

Trà xanh: Mặc dù trà xanh là thứ đồ uống có nhiều chất chống ôxy hóa, có khả năng “đánh bại” những tế bào ung thư nhưng khi uống trà xanh cùng thuốc chống ung thư thì tác dụng này hầu như không còn nữa.

Không nên uống trà khi đang uống viên sắt. Hợp chất tanin sẵn có trong trà kìm hãm khả năng hấp thụ sắt của cơ thể. Vì thế uống nước trà trong thời gian cần bổ sung sắt sẽ kém hoặc không có hiệu quả. Trường hợp muốn uống, có thể uống vào thời điểm tối thiểu 1,5 giờ sau khi uống thuốc.

Tôm: Không nên ăn tôm trước và sau 2 giờ uống vitamin C. Vì chất hóa học đồng có trong tôm sẽ ôxy hóa vitamin C và làm mất tác dụng của vitamin, thậm chí có thể gây nguy hiểm.

Nhâm sâm: Những bệnh nhân bị tăng huyết áp hoặc thường xuyên phải dùng thuốc huyết áp nên tránh ăn nhân sâm để tránh gây tăng huyết áp.

Tỏi: Tỏi là loại gia vị làm dậy mùi món ăn nhưng khi kết hợp với thuốc trị tiểu đường có thể gây giảm đường huyết trong máu đột ngột.

Thực phẩm quá giàu chất xơ: Nếu tiêu thụ thực phẩm giàu chất xơ khi uống thuốc có thể làm ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ thuốc của dạ dày. Nhóm thực phẩm này nếu dùng chung với thuốc chống suy nhược cũng sẽ cho kết quả ngược lại.

Không nên uống nhiều loại thuốc cùng lúc

Theo một nghiên cứu về thuốc, có trên 4.600 người bệnh cùng lúc uống 6 loại thuốc trở lên, thì có khoảng 70% gây tác dụng phụ.

Nguyên do, mỗi một loại thuốc đều có công hiệu riêng, mang tính chất và phản ứng khác nhau, có tác dụng đối với các bộ phận trong cơ thể con người và có công hiệu trong thời gian cũng khác nhau.

Do đó, cùng lúc uống nhiều loại thuốc, sẽ ảnh hưởng đến việc hấp thụ, phân bố, trao đổi và đào thải cũng như sự kết hợp giữa thuốc với nhau.

Nếu như loại thuốc có chất chua uống cùng với thuốc kháng sinh, sẽ làm giảm công hiệu của thuốc, hai loại thuốc này nên uống cách nhau 2-3 tiếng. Vì vậy, nếu bắt buộc phải uống nhiều loại thuốc thì nhất định phải sắp xếp thời gian và số lần cho hợp lý, uống mỗi một loại thuốc ít nhất là phải cách nhau khoảng một giờ.

Việt Tiệp (Tổng hợp)

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Kỹ năng cuộc sống