Home » Người lớn » Các bệnh truyền nhiễm do côn trùng trung gian

Bệnh truyền nhiễm do côn trùng trung gian truyền bệnh là bệnh nhiễm trùng mà tác nhân gây bệnh là do các vi sinh vật gồm vi khuẩn, virut và ký sinh trùng.

Cũng giống như các bệnh truyền nhiễm khác, các bệnh do côn trùng trung gian truyền bệnh cũng phát triển qua các giai đoạn: ủ bệnh, khởi phát, toàn phát, lui bệnh và hồi phục.

 . Thời kỳ ủ bệnh (nung bệnh), là giai đoạn từ khi mầm bệnh xâm nhập vào cơ thể đến khi bắt đầu có triệu chứng lâm sàng. Nhìn chung thời kỳ này hoàn toàn yên lặng, không có triệu chứng, dài ngắn tùy theo từng bệnh. Có khi rất ngắn (1 – 3 ngày) sốt Dengue/sốt xuất huyết Dengue (SD/SXH.D) hoặc rất dài (6 tháng) như bệnh giun chỉ. Thời kỳ này không có giá trị về mặt lâm sàng, nhưng về dịch tễ học rất quan trọng vì:

 – Có những bệnh đã lây ngay từ thời kỳ nung bệnh (như giun chỉ) do đó rất khó phòng tránh.

 – Biết được thời kỳ ủ bệnh tối đa của một bệnh ta có thể cách ly và theo dõi những người nghi ngờ bị lây nhiễm trong thời gian trước đó, trước khi cho trở lại sinh hoạt bình thường tại cộng đồng.

 . Thời kỳ khởi phát: Là thời kỳ bắt đầu bệnh, dài ngắn cũng tuỳ theo loại bệnh.

– Có bệnh khởi phát từ từ, nặng dần lên như giun chỉ. Có bệnh khởi phát đột ngột như viêm não Nhật Bản, dịch hạch…

 – Các triệu chứng trong thời kỳ này gồm có: sốt, mệt mỏi, nhức đầu, đau mình, đắng miệng, nôn…. Nói chung chưa có triệu chứng gì đặc hiệu giúp ta chẩn đoán bệnh. Đó là khó khăn lớn cho việc phát hiện sớm để phòng bệnh tốt, nhất là về mặt lây nhiễm nó lại là thời kỳ lây lan mạnh nhất trong các bệnh virut.

 . Thời kỳ toàn phát.

– Là thời kỳ nặng nhất, đầy đủ triệu chứng nhất, do đó mà bệnh cảnh lâm sàng của từng bệnh đã tương đối rõ. Thăm khám bệnh ta có thể chẩn đoán ra bệnh hoặc có định hướng để làm các xét nghiệm để chẩn đoán bệnh.

 – Thời kỳ này cũng là thời kỳ mà bệnh có thể gây những biến chứng, nó cũng giúp cho chẩn đoán và tiên lượng, nhưng ngược lại đôi khi cũng làm lạc hướng chẩn đoán. Thời kỳ toàn phát là thời kỳ nguy hiểm nhất của bệnh và phần nhiều bị tử vong trong thời kỳ này.

 . Thời kỳ nung bệnh, lại sức.

Bệnh nhân dần dần đỡ sốt, tỉnh táo, dễ chịu hơn, các chức năng sinh lý phục hồi, biết đói, muốn ăn và khỏi bệnh.

 Một số đặc điểm riêng của bệnh do côn trùng trung gian truyền bệnh:

– Bệnh do côn trùng truyền bệnh chỉ có thể phát sinh nếu có mặt của côn trùng trung gian truyền bệnh. Những bệnh do côn trùng trung gian truyền nếu có phát sinh mà không có sự có mặt của côn trùng sẽ chỉ coi như bệnh nhập. 

– Bệnh lây qua côn trùng trung gian truyền bệnh: Các côn trùng trung gian đốt người bệnh và bị nhiễm mầm bệnh, rồi đốt người lành và truyền mầm bệnh cho người lành làm cho người lành mắc bệnh.

– Những bệnh do côn trùng trung gian truyền bệnh có dịch tễ học phụ thuộc vào các yếu tố con người và côn trùng. Vì vậy, sinh thái của côn trùng bao gồm những đặc điểm về loại, mật độ, khuếch tán, loại thức ăn, tuổi có ảnh hưởng rõ rệt đến các đặc tính sinh dịch, phát dịch và tan dịch. Sự có mặt của côn trùng có khả năng truyền bệnh không quyết định được khả năng gây bệnh nếu mật độ không đảm bảo mức cần thiết để truyền bệnh.

  PGS.TS Cao Văn Viên, Ths Nguyễn Văn Dũng

 Khoa Truyền nhiễm – BV Bạch Mai

BSGD.org

 

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Kỹ năng cuộc sống