Home » Kinh nghiệm » Trẻ khuyết tật thể chất

Có 3 nhóm trẻ được xem là có nhu cầu đặc biệt là các trẻ khuyết tật về thể chất như trẻ bại liệt, khiếm thị, khiếm thính…Nhóm thứ hai là trẻ có các khuyết tật về trí tuệ như trẻ chậm khôn, trẻ hội chứng Down, trẻ Bại não…và nhóm thứ ba là trẻ có những trở ngại về quan hệ tương tác như Trẻ Hiếu Động, Tự Kỷ, Chậm nói…

 Trẻ Bại liệt

            Sốt Bại Liệt (Poliovirus Infections) là một bệnh nhiễm trùng cấp tính do một loại Virus ở đường ruột gây ra, có thể lây lan thành dịch, thường xảy ra cho trẻ dưới 15 tuổi và sẽ dẫn đến hậu quả là trẻ sẽ bị liệt các chi không thể phục hồi được.

            Đây là một loại bệnh đã xuất hiện cách đây hàng ngàn năm và cho đến nay cũng chưa có phương thuốc hay biện pháp chữa trị nào khi bệnh đã phát ra, sự điều trị chỉ có tác dụng làm giảm nhẹ tình trạng.

            Liệt tủy sống cũng là một dạng bại liệt nhưng thường là do chấn thương vì tai nạn hay chiến tranh làm tổn thương hệ thần kinh vận động nằm dọc trong cột sống .

            Bại liệt có nhiều mức độ và khả năng phục hồi khác nhau:

  1. Nhóm phải dùng xe lăn tay: Các trẻ liệt ở phần trên – liệt tủy cứng (phần thắt lưng) đưa đến liệt hai chi dưới (chân) hoàn toàn. Không có hay rất khó có khả năng dùng gậy, nẹp.
  2. Nhóm có thể tập đi với nạng, nẹp: Là trẻ bị tổn thương vùng ngực và thắt lưng, có hai tay mạnh nên có thể tập đi và di chuyển tốt với một hay hai nạng .Khi ngồi trên xe lăn, trẻ cũng có khả năng vận động rất tốt.
  3. Nhóm tự đi được nhưng dáng xấu: Là trẻ có những thương tổn ở đoạn dưới thắt lưng, thường bàn chân bị vẹo, đi bằng gót chân, yếu khi lên dốc, cầu thang. Loại này nếu được giải phẫu chỉnh hình, đa số đều có thể khắc phục.

            Ngoài ra một số bệnh như viêm dây thần kinh vận động, viêm dính đốt sống gây cứng khớp, cũng có thể gây ra tình trạng bại liệt .

Việc giáo dục trẻ bại liệt đã được tiến hành và phát triển hầu như trên phạm vi toàn quốc. Các em ngoài sự khó khăn về vận động và mặc cảm là người khuyết tật thì việc học tập và các hoạt động xã hội khác cũng như người bình thường. Điều quan trọng là cần phải được hướng dẫn và có các dụng cụ thích hợp để phục hồi chức năng vận động. Nhất là phải có một quan niệm thoáng để giúp cho các em có thể hội nhập dễ dàng trong mọi hoạt động xã hội. Hiện nay khó khăn chính của trẻ bại liệt là công tác giáo dục hướng nghiệp và dạy nghề do trẻ chỉ có khả năng làm tốt một số công việc ( ít di chuyển và dùng tay) nên cần được các tổ chức xã hội, kinh tế tạo điều kiện và chấp nhận.

Tuy nhiên cũng có một tình huống ngược lại, là mặc dù đã được tạo điều kiện rất nhiều nhưng lại có những em thiếu sự cố gắng mà thường ỷ lại vào tình trạng của mình, không có những nỗ lực trong việc học nghề cũng như trong việc làm sau này, điều này khiến cho các em không có khả năng hội nhập, từ đó dễ nảy sinh ra những vấn đề tâm lý. Vì vậy, song song với việc dạy văn hóa và dạy nghề, cần có những biện pháp giáo dục nhận thức và kỹ năng sống để giúp trẻ ý thức đưọc giá trị bản thân và lòng tự trọng để không có tâm lý ăn bám hay lợi dụng trong các hoạt động hội nhập xã hội sau này.

 Trẻ khiếm thị:

Đây là một tổn thương khá nặng nề, có hai dạng: Bẩm sinh và hậu đắc. Trẻ mù bẩm sinh thường  do một nguyên nhân hết sức đơn giản, đó là do thiếu vitamin A. Điều này sẽ dẫn đến tình trạng khô giác mạc  nhưng cũng có thể do các nguyên nhân khác:

– Do bệnh giang mai (của mẹ) hay nhiễm trùng bệnh lậu.

– Đục thủy tinh thể bẩm sinh

– Glôcom bẩm sinh (Bệnh cườm nước )

– Bệnh gai thị, thoái hóa sắc tố võng mạc

– Viêm màng bồ đào phôi thai.

– Teo nhãn cầu, không có nhãn cầu bẩm sinh.

– Cận thị nặng gây mù  hay khuyết mi.

Trong trường hợp mù sau khi sinh thường do gặp tai nạn hay bệnh tật dẫn tới mù:: Bị pháo, chất nổ, cháy … hay nhuyễn giác mạc.

Hiện nay, việc giáo dục các trẻ mù đã hình thành ở nhiều tỉnh thành và hoạt động khá hiệu quả, tuy nhiên phụ huynh các em cũng nên biết những biện pháp chăm sóc các em ngay từ nhỏ để khi bước vào trường học, các em sẽ dễ dàng tiếp thu những kiến thức và có khả năng hòa nhập tốt hơn:

        Tạo sự cảm nhận từ các giác quan:

            Các giác quan : Nghe – tiếp xúc – nếm – ngửi cần phải được tạo nhiều cơ hội hoạt động , hãy kích thích động viên và hướng dẫn cho trẻ xử dụng tất cả các bộ phận để cảm nhận được tối đa các thông tin của môi trường xung quanh.

Cung cấp các thông tin:

Trẻ cần nhận biết và giải thích một cách đầy đủ với sự kiên nhẫn mọi thông tin. Trẻ cần nghe và cảm nhận được về hình dáng, màu sắc, kích thước, chất liệu, trọng lượng của các đồ dùng trong nhà. hãy nói cho trẻ biết mình đang làm gì và giải thích về những tiếng động mà trẻ nghe được. Nếu không, chúng sẽ không còn thói quen lắng nghe và không còn quan tâm gì đến những việc xung quanh nữa.

Gia tăng việc vận động :

 Thường thì trẻ khiếm thị chỉ di chuyển khi cần thiết chỉ vì sợ bị va chạm và cha mẹ cũng không khuyến khích, điều đó sẽ dẫn đến sự thụ động và những khó khăn  trong việc phát triển. Chúng ta cần kích thích sự vận động , hãy cho trẻ ngồi vào trong lòng mình để trẻ có thể lắng nghe cuộc đối thoại. Khi nói chuyện với trẻ nên nắm lấy hai tay của trẻ , thỉnh thoảng nên nâng trẻ đứng dậy rồi lại đặt trẻ ngồi xuống.

Khi di chuyển, trẻ sợ nhất là sự va vấp các đồ dùng. Do đó cần phải sắp xếp các đồ dùng trong nhà một cách gọn ghẽ và ổn định. Khi thay thay đổi sự xếp đặt nên báo trước và chỉ cho trẻ biết vị trí mới của món đồ. ta có thể để một ít món đồ chơi, đồ nhựa trên sàn nhà để trẻ khám phá ra chúng.

Trẻ rất cần những điểm tựa, bước đầu nên cho trẻ đi dọc theo bờ tường và có những cột mốc như cái bàn, cái tủ … sau đó hãy tập cho trẻ mạnh dạn định hướng và di chuyển từ nơi xuất phát là cái giường đi về mọi hướng trong nhà.

Nên có những cột mốc bằng âm thanh như chiếc đồng hồ treo, đồng hồ để bàn, máy thu băng- radio, chiếc TV … và đặt ở những nơi cố định.

Kích thích khả năng  tiếp xúc :

Trẻ em tiếp xúc với thế giới bên ngoài thông qua đồ chơi và trò chơi, đối với trẻ khiếm thị không chỉ là những món đồ chơi, ngay cả những vật dụng thông thường cũng có thể là những đồ chơi . và đó là niềm vui cho trẻ. Có thể với những món đồ chơi mới, trẻ sẽ sợ hãi hơn là vui thích, vì thế nên cho trẻ làm quen từ từ, vì đó là một khám phá. Phải kiên trì và nếu trẻ vẫn tỏ ra e dè thì nên cất đi và chờ một dịp khác .

Hãy cho trẻ những món đồ chơi to bằng nhựa cứng hay gỗ mà trẻ có thể ngồi lên và đẩy đi như một tấm ván bọc nệm có gắn bánh xe …

Một trong những nhu cầu của trẻ là được tiếp xúc với thiên nhiên , hãy tạo nhiều cơ hội cho trẻ đi chơi và vận động ở ngoài sân, công viên hay vùng quê … cho trẻ đi chân trần để nó cảm nhận được những cảm giác tiếp xúc khác nhau , những hoạt động này giúp trẻ làm quen với những trẻ khác và vui chơi trong một nhóm bạn bè.

Quan tâm đến Sự an toàn :

Một yếu tố mà chúng ta phải luôn luôn chú ý là giữ cho trẻ một sự an toàn,  ngay cả cảm giác là chúng ta lúc nào cũng ở bên trẻ bằng những lời nói và âm thanh sẽ giúp cho trẻ có được sự ổn định .

Trẻ rất cần sự hoạt động, hãy tạo mọi cơ hội cho trẻ vận động ngoài trời , ngồi xích đu, bập bênh, chơi nghịch trên cát … chính những hoạt động này giúp trẻ làm quen với những trẻ khác và thật thích thú khi có thể vui chơi trong một nhóm bạn bè.

Tuy nhiên, cần lưu ý là các khu vui chơi cần phải có một hàng rào đơn giản và chắc chắn để ta an tâm và trẻ sẽ cảm nhận được phạm vi khu vực chơi của chúng, điều này cũng giúp cho trẻ ổn định hơn .

Trên đây chỉ là những lời khuyên có tính gợi ý, trong việc chăm sóc trẻ khiếm thị chắc chắn sẽ còn có những khó khăn  làm nẩy sinh ra những giải pháp khác, nhưng nói chung  mục tiêu của mọi hoạt động đều giống nhau  là giúp cho trẻ ý thức được những năng lực của bản thân và biết cách phát triển chúng và giúp chúng nhận ra được một điều là lúc nào chúng cũng có chúng ta ở bên cạnh để không rơi vào những rối nhiễu tâm lý do tâm lý lo sợ và u sầu

Theo Lê Khanh – Tamlytreem

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Kỹ năng cuộc sống