Vai trò của đạo đức cách mạng trong tư tưởng Hồ Chí Minh

09:06

Tư tưởng Hồ Chí Minh, là hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt nam. Một trong những nét đặc sắc nổi bật trong tư tưởng của Người là vấn đề đạo đức của người cách mạng. Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh không chỉ luôn nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải quan tâm rèn luyện đạo đức cách mạng mà chính bản thân Người còn là tấm gương trong sáng tuyệt vời về đạo đức cách mạng.

Ngay từ khi bắt đầu hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có ý thức rất rõ về vai trò và sức mạnh của đạo đức cách mạng. Chính vì lẽ đó, Người đã dày công giáo dục lý tưởng cách mạng cho thanh niên và quần chúng nhân dân. Người để lại rất nhiều tác phẩm, bài nói, bài viết chuyên về đạo đức. Ngay trong tác phẩm: “Đường Kách mệnh”, ở chương đầu tiên Người đã nêu lên 23 điều tư cách của các cán bộ cách mạng, trong đó chủ yếu là các tiêu chuẩn về đạo đức, thể hiện chủ yếu trong 3 mối quan hệ: với mình, với người và với việc, đây là tác phẩm đầu tiên Người viết để huấn luyện những người yêu nước Việt Nam trẻ tuổi. Nếu như tác phẩm đầu tiên Người đề cập đến vấn đề đạo đức cách mạng thì tác phẩm cuối cùng Người tiếp tục khẳng định tầm quan trọng của đạo đức cách mạng. Đó là: “Nâng cao đạo đức cách mạng, quét sạch chủ nghĩa cá nhân” đây là tác phẩm bàn sâu về vấn đề đạo đức, thể hiện những điều tâm huyết nhầt mà Người rút ra từ thực tiễn lãnh đạo cách mạng của Đảng ta.

Sau khi giành được chính quyền, Hồ Chí Minh nói nhiều tới đạo đức của cán bộ, đảng viên, của Đảng cầm quyền.Trong bản Di chúc để lại cho toàn đảng và toàn dân ta thì vấn đề đạo đức vẫn là vấn đề được Người đặc biệt nhấn mạnh: “Đảng ta là một Đảng cầm quyền, mỗi cán bộ và đảng viên phải thực sự thấm nhuần đạo đức cách mạng, thật sự cần kiệm liêm chính, chí công vô tư ”, “ Đảng phải rất coi trọng giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng cho cán bộ, đảng viên”, “Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho đoàn viên và thanh niên, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa “chuyên”.

Vì sao Hồ chí Minh nhận rõ và đề cao vấn đề đạo đức như vậy?

Theo Hồ Chí Minh, cách mạng nhất định sẽ thành công. Đó là một điều chắc chắn. Nhưng thời gian nhanh hay chậm, mức độ lớn hay nhỏ, thuận lợi hay khó khăn…tất cả tuỳ thuộc vào đạo đức cách mạng, theo nghĩa đó là nhân tố chủ quan của con người, là trình độ giác ngộ và ý chí của quần chúng, là yếu tố tinh thần trong sự nghiệp cách mạng. Báo cáo tại Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ hai của Đảng lao động Việt nam, Hồ Chí minh nói: “Lực lượng ta và địch so le nhiều như thế, cho nên lúc đó có người cho rằng: cuộc kháng chiến của ta là “châu chấu đá voi”. Chỉ nhìn về vật chất, chỉ nhìn ở hiện trạng, chỉ lấy con mắt hẹp hòi mà xem thì như thế thật. Vì để chống máy bay và đại bác của địch, lúc đó ta phải dùng gậy tầm vông. Nhưng Đảng ta theo Chủ nghĩa Mác- Lênin, chúng ta không những nhìn vào hiện tại mà còn nhìn vào tương lai, và tin chắc vào tinh thần và lực lượng của quần chúng, của dân tộc. Cho nên chúng ta quả quyết trả lời những người lừng chừng bi quan kia rằng:

“ Nay tuy châu chấu đá voi,

Nhưng mai voi sẽ bị lòi ruột ra,”(1)

Tư tưởng “Người trước, súng sau” trong cách mạng giải phóng dân tộc và “chiến lược trồng người” trong cách mạng xã hội chủ nghĩa của Hồ Chí Minh khẳng định sức mạnh tinh thần, đạo đức của con người, và con người cần đạo đức, cách mạng rất cần  đạo đức. Người viết: “Làm cách mạng để cải tạo xã hội cũ thành xã hội mới là một sự nghiệp rất vẻ vang, nhưng nó cũng là một nhiệm vụ rất nặng nề, một cuộc đấu tranh rất phức tạp, lâu dài, gian khổ. Sức có mạnh mới gánh được nặng và đi được xa. Người cách mạng phải có đạo đức cách mạng làm nền tảng, mới hoàn thành được nhiệm vụ cách mạng vẻ vang”(2)

Khi đánh giá về vai trò của đạo đức cách mạng, Hồ Chí Minh cho rằng:Đạo đức là mẫu số chung, là thước đo lòng cao thượng của mỗi con người: “Tuy năng lực và công vi ệc của mỗi người khác nhau, người làm vi ệc to, người làm việc nhỏ, nhưng ai giữ được đạo đức đều là cao thượng.”(3)

Đạo đức cách mạng phải là phẩm chất đầu tiên, phải được coi là vấn đề gốc để giải quyết công việc cách mạng “gánh nặng, đường xa” chống đế quốc, chống phong kiến, giành độc lập dân tộc, xây dựng chủ nghĩa xã hội. Với mỗi người, Hồ Chí Minh ví đạo đức là nguồn nuôi dưỡng và phát triển con người, như gốc của cây, như ngọn nguồn của sông suối. Người nêu: “Cũng như sông thì có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn. Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân”­­(4)

Bên cạnh đó, Người còn nhấn mạnh, đạo đức cách mạng liên quan tới thành bại của cách mạng. Vì vậy, đạo đức phải được đặt trước tài: “Mọi việc thành hay bại, chủ chốt là do cán bộ có thấm nhuần đạo đức cách mạng hay không”. “Phải có chính trị trước rồi mới có chuyên môn; chính trị là đức chuyên môn là tài. Có tài mà không có đức là hỏng…Đức phải có trước tài…”(5)

Xác định được tầm quan trọng của vấn đề đạo đức, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn là tấm gương mẫu mực, thực hiện triệt để nhất những phẩm đạo đức cách mạng. Bác thường nhắc nhở: “Trước mặt quần chúng , không phải ta cứ viết lên trán chữ “Cộng sản” mà ta được  họ yêu mến. Quần chúng chỉ yêu quý những người có tư cách, đạo đức”(6). .

Từ những nhận định trên, ta thấy đạo đức cách mạng có vai trò và sức mạnh vô cùng to lớn. Đạo đức cách mạng giúp cho con người vững vàng trong mọi thử thách. Người viết “Người có đạo đức cách mạng thì gặp khó khăn, gian khổ, thất bại không rụt rè, lùi bước”; “khi gặp thuận lợi, thành công vẫn giữ vững tinh thần gian khổ, chất phác, khiêm tốn”, mới “lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ”; “lo hoàn thành nhiệm vụ cho tốt chứ không kèn cựa về mặt hưởng thụ; không công thần, không quan liêu, không kiêu ngạo, không hủ hóa”

Nhưng trong thực tế những năm gần đây, sự xuống cấp nghiêm trọng về đạo đức của một bộ phận cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân, đang làm băng hoại nền đạo đức xã hội, băng hoại truyền thống nhân văn của dân tộc. Có thể nói,đây là những thách thức lớn nhất của công cuộc đổi mới đất nước, là nguy cơ đe doạ sự sống còn của chế độ ta, làm mất thanh danh uy tín của Đảng, Nhà nước, làm xói mòn lòng tin của dân chúng vào Đảng, vào chế độ.

Đó là những điều hết sức nguy hại đối với Đảng, vì cán bộ, đảng viên có vai trò rất quan trọng đối với sự nghiệp cách mạng. Đảng viên là tế bào của Đảng. Sức mạnh của Đảng là do sức mạnh của đội ngũ đảng viên tạo nên. Người thường nhắc nhở: “Để lãnh đạo cách mạng, Đảng phải mạnh. Đảng mạnh là do chi bộ tốt, chi bộ tốt là do đảng viên đều tốt”(7) . Vậy mà, cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân lại thoái hoá, biến chất thì ảnh hưởng rất lớn đến sự lãnh đạo của Đảng.

Trong thời gian tới, để khắc phục tình trạng trên và để xây dựng Đảng ta thật sự trong sạch, vững mạnh, thật sự  “là đạo đức, là văn minh” và để cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” đạt chất lượng. Mỗi cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân không ngừng học tập, tu dưỡng, rèn luyện đạo đức, quyết tâm thực hiện những nguyên tắc về đạo đức mà Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nêu. Cụ thể như:

Nói đi đối với làm, phải nêu gương về đạo đức: Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình dù ở cương vị nào Người cũng đã nói và làm những điều ích nước, lợi dân. Vào những ngày dân ta bị nạn đói năm 1945 hoành hành, Người đã viết thư kêu gọi đồng bào cả nước: “ Cứ 10 ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng nhịn 3 bữa. Đem gạo đó để cứu dân nghèo”(8) và chính Người đã thực hiện trước. Chính sự thống nhất giữa lời nói với việc làm, giữa tư tưởng với hành động là nét đặc sắc quý hiếm tạo nên bề rộng, chiều sâu và tầm cao của một nhân cách vĩ đại – Hồ Chí Minh, mãi mãi là nguồn ánh sáng, sức mạnh vô tận để dẫn dắt chúng ta đi tiếp con đường tới độc lập tự do và ấm no hạnh phúc.

Đối với việc làm, Hồ Chí Minh yêu cầu cán bộ, đảng viên việc gì có lợi cho dân ta phải hết sức làm, việc gì có hại cho dân, ta phải hết sức tránh. Người phê phán những cán bộ, đảng viên nhút nhát, kém cỏi, nói không dám nói, làm không dám làm, cái gì cũng chờ cấp trên bảo sao làm vậy. Loại cán bộ ấy là thụ động, thiếu sáng tạo. Và tốt nhất là miệng nói tay làm, làm gương cho người khác bắt chước…. Nếu miệng thì tuyên truyền bảo người ta siêng làm mà mình thì tự ăn trưa, ngủ trễ, bảo người ta tiết kiệm mà mình thì xa xỉ, lung tung thì tuyên truyền một trăm năm cũng vô dụng.

Theo Hồ Chí Minh, đối với người phương Đông, nhất là đối với người Việt nam giàu tình cảm, một tấm gương sáng còn hơn giá trị 100 bài diễn văn tuyên truyền. Vì vậy, phải nêu những tấm gương sáng về đạo đức cho mọi người học tập và noi theo.

Xây đi đôi với chống. Hồ Chí Minh cho rằng: “Mỗi con người đều có thiện và ác ở trong lòng. Ta phải làm cho phần tốt ở trong mỗi người nảy nở như hoa mùa xuân bị mất dần đi, đó là thái độ của người cách mạng”(9). Tuy nhiên, xây luôn phải đi đôi với chống, chống lại cái xấu, cái sai, cái vô đạo đức, theo quan điểm của Người là chống nhằm mục đích xây. Đây là qúa trình gay go, phức tạp không phải ngày một, ngày hai có thể làm được. Cho nên, một nguyên tắc không thể không thể thiếu được đó là:

Phải rèn luyện, tu dưỡng đạo đức suốt đời. Hồ Chí Minh chỉ rõ, mỗi người cán bộ, đảng viên phải thường xuyên chăm lo tu dưỡng đạo đức như việc rửa mặt hàng ngày, đây là công việc phải làm kiên trì, bền bỉ suốt đời. Theo Người, đạo đức cách mạng không phải trên trời sa xuống. Nó do đấu tranh rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển và củng cố. Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong. Việc tu dưỡng đạo đức của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân phải được thực hiện thông qua hoạt động thực tiễn sinh hoạt, học tập, lao động, chiến đấu. Khi cách mạng thuận lợi, cũng như lúc cách mạng gặp khó khăn thử thách, cán bộ, đảng viên đều phải rèn luyện để nâng cao đạo đức cách mạng. Bởi vì, khi mới được bầu, mới được đề bạt hầu như ai cũng là người tốt nhưng nếu không rèn luyện thường xuyên thì sẽ dễ bị danh lợi, uy quyền, tiền tài, sắc đẹp… làm cho gục ngã thoái hóa, biến chất về đạo đức, lối sống. Vì thế, việc rèn luyện đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên và quần chúng nhân dân phải được thực hiện trong suốt cả cuộc đời.

Đinh Phong Hải – Nguyễn Thị Thu Hiền

Trường Chính trị tỉnh Vĩnh Phúc-Web Vĩnh Phúc


Các bài viết khác

Giải đáp về giấc ngủ của con

Chỉ tại… “áo mưa”

Dùng núm vú giả dễ bị mắc bệnh răng miệng

Tôi đã chinh phục bà cô bên chồng như thế!

Hạnh Phúc Được Làm Mẹ

Báo cáo tổng kết 4 năm thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”

Bản thu hoạch sau 4 năm học tập và làm theo tư tưởng và tấm gương Hồ Chí Minh

Bài viết thu hoạch qua 4 năm thực hiện Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”

Bản thu hoạch cá nhân sau 4 năm thực hiện học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Chia sẻ:

About admin

Chào các bạn ! Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết này, nếu bạn có ý kiến gì có thể để lại comment của mình ở phía dưới. Bạn có bài viết tâm sự, chia sẻ thông tin, bài viết hay...có thể gửi về : info@Thuviengiadinh.com YM: Thuviengiadinh_com

Gửi góp ý

Để tìm kiếm bạn nhớ đánh không dấu

Nhập email của bạn để nhận bài viết mới:

Chăm sóc bởi Google FeedBurner

Liên kết vàng
Kinh nghiệm chăm sóc gia đình

Liên hệ

Tư vấn tâm lý

Tư vấn phong thuỷ

Tư vấn bảo vệ môi trường

WordPress Login Protected by Clef