Quản lý sự thay đổi phương pháp dạy học: quy trình 11 bước và minh hoạ

16:54

1. Quản lý sự thay đổi

Có nhiều sự thay đổi diễn ra xung quanh chúng ta cũng như diễn ra trong nhà trường. Sự thay đổi có thể có một trong hai loại sau: do yêu cầu của xã hội đặt hàng cho nhà trường hay do tự thân nhà trường thấy không thay đổi thì khó lòng đáp ứng được yêu cầu tồn tại và phát triển. Cả hai sự thay đổi trên đều làm cho nhà quản lý của chúng ta phải suy nghĩ. Thế nhưng người quản lý phải xác định: chức năng chính của người quản lý thay đổi là làm sao để thay đổi đó diễn ra một cách có hiệu quả nhất và ít bị xáo trộn nhất.

Quản lý sự thay đổi thực chất là kế hoạch hoá và chỉ đạo triển khai sự thay đổi để đạt được mục tiêu đề ra cho sự thay đổi đó. Thông thường quy trình diễn ra theo 11 bước. Sau đây là minh hoạ cho việc quản lý sự thay đổi trong quá trình chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học ở nhà trường trong giai đoạn hiện nay.

2. Quy trình 11 bước

Bước 1. Nhận diện sự thay đổi

Nhận thức được phương pháp liên quan đến vấn đề gì? Đó là giáo viên, học sinh, cơ sở vật chất trang thiết bị. Trong đó trạng thái nhà trường và thói quen, sức ỳ của cán bộ giáo viên nhà trường đối với vấn đề đổi mới phương pháp dạy học ở trường X ở mức độ khá cao. Nhận thức và khả năng triển khai chủ trương đổi mới phương pháp dạy học ở trường X có những thuận lợi và khó khăn sau:

Thuận lợi: Cán bộ quản lý nắm chắc tinh thần chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học, và chỉ đạo thực hiện. Giáo viên có tinh thần học hỏi, tập thể thực sự là một tập thể biết học hỏi,…

Khó khăn: Nguồn kinh phí cần thiết để hỗ trợ việc đổi mới phuơng pháp dạy học còn hạn hẹp, hoặc chưa có,….

Đổi mới phương pháp nên bắt đầu từ:

Bước 2. Chuẩn bị sự thay đổi

a) Làm thế nào để mọi người cùng chia sẻ chủ trương đánh giá chất lượng trường trung học cơ sở, phá vỡ sức ỳ của thói quen đánh giá chất lượng trường trung học cơ sở theo phương pháp cũ. Làm sao cho họ thấy được đánh giá chất lượng giáo dục trường trung học cơ sở trong giai đoạn hiện nay không phải là một chủ trương áp đặt mà là một nhu cầu của các trường?

b) Có thể bắt đầu bằng việc quán triệt chủ trương đánh giá chất lượng các trường THCS trong giai đoạn hiện nay cho Ban giám hiệu các trường THCS, lãnh đạo các phòng giáo dục quận, huyện trong thành phố.

Cán bộ quản lý các trường THCS cần tìm hiểu kỹ việc đánh giá chất lượng giáo dục các trường THCS, tác dụng của việc đánh giá chất lượng giáo dục các trường THCS; quy trình chỉ đạo để bản thân có đủ kiến thức để chỉ đạo vấn đề này trong thực tiễn nhà trường cũng như trong thực tiễn các phòng giáo dục.

Bước 3. Thu thập số liệu, dữ liệu

Đây là bước chuẩn bị hành động vì vậy người cán bộ quản lý phải trả lời các câu hỏi sau đây:

a) Tình hình đội ngũ nhà trường

Chất lượng đội ngũ: số giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn, số giáo viên giỏi cấp thành phố, số giáo viên giỏi cấp cơ sở, số lao động tiên tiến?

ý thức chuyên môn? .

Tinh thần đổi mới phương pháp?

b) Tình hình thiết bị và điều kiện dạy học của nhà trường

Số lượng trang thiết bị được cung cấp của dự án trung học cơ sở  cho đầy đủ các môn học đủ. Đồ dùng dạy học khá phong phú tuy nhiên một số đồ dùng dạy học có chất lượng chưa tốt không đáp ứng được yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học. Việc sử dụng đồ dùng dạy học của giáo viên chưa đi vào nền nếp.

c) Sự hiểu biết về đổi mới phương pháp của giáo viên của nhà trường

Số giáo viên được cử đi tập huấn theo dự án phát triển THCS ở các bộ môn. Số sáng kiến đổi mới phương pháp?

d) Siêu tầm, kiện toàn lại hệ thống tại liệu đổi mới phương pháp.

e) Tiếp tục liên lạc với dự án triển khai những modul còn lại. Tiếp tục xin các tài trợ của các tổ chức kết nghĩa, sở giáo dục.

Bước 4. Tìm các yếu tố khích lệ, hỗ trợ sự thay đổi

a) Tìm điển hình nhiệt tình tham gia đổi mới PPDH trong trường để khích lệ phong trào

b) Tạo điều kiện cho giáo viên có thành tích tốt hay tâm huyết với việc tìm hiểu việc đổi mới phương pháp đi tham quan học tập tại một số trường điểm, và cử giáo viên đi tập huấn theo chương trình của dự án.

c) Đáp ứng tối đa yêu cầu trong điều kiện có thể của giáo viên xung phong đi đầu trong việc đổi mới phương pháp: ví dụ tạo điều kiện về tài chính cho những tiết dạy có sự tham gia hỗ trợ của công nghệ thông tin

d) Tao cơ chế hỗ trợ các nguồn lực và khích lệ việc đổi mới phương pháp: Giáo viên đi đầu đổi mới miễn thi giáo viên giỏi cấp cơ sở, động viên khuyến khích bằng tinh thần và vật chất.

Bước 5. Xác định mục tiêu cụ thể cho các bước chỉ đạo sự thay đổi

Xác định mục tiêu dài hạn và mục tiêu cụ thể cho từng hoạt động và từng thời kỳ:

a) Xác định mục tiêu ở bước thí điểm là xem xét khả năng vận dụng tư tưởng đổi mới phương pháp cho một vài tiết của một vài giáo viên nêu trên.

b) Bước tiếp theo sẽ được tiếp tục sau khi phân tích thành công thất bại của bước thí điểm và lựa chon bước đi tiếp theo.

c) Xem xét tiến độ triển khai thích hợp với từng giai đoạn nhưng kiên trì với mục đích cuối cùng là đưa việc đổi mới phuowng pháp dạy học vào chương trình hành động hàng năm và duy trì lâu dài, đạt những kết quả cụ thể.

Bước 6. Xác định trọng tâm của các mục tiêu

Trọng tâm của mục tiêu là đổi mới cách thức triển khai và phát huy hiệu quả của các phương pháp dạy học quen thuộc đồng thời áp dụng từng bước các phương pháp dạy học hiện đại.

Bước 7. Xem xét các giải pháp

Thông thường chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học người quản lý sử dụng một số giải pháp thúc đẩy như sau:

a) Động viên, khuyến khích tinh thần, vật chất hay kết hợp cả hai.

b) Hướng dẫn, chỉ đạo sát sao, yêu cầu cụ thể đối với từng giáo viên tham gia vào việc đổi mới PPDH ở những bộ môn cụ thể, giờ học cụ thể.

c) Cung cấp, hỗ trợ các điều kiện nguồn lực.

d) Đánh giá kịp thời, khách quan mức độ thực hiện các nội dung và chỉ tiêu đề ra cho từng hoạt động, từng giai đoạn.

e) Khen – Chê, Thưởng – Phạt kịp thời, công minh.

Bước 8. Lựa chon giải pháp

Việc lựa chọn giải pháp thích hợp được hiệu trưởng xác định là nó phải phụ thuộc vào từng hoàn cảnh cụ thể.

Bước 9. Lập kế hoạch chỉ đạo việc thực hiện

Lưu ý:

a) Quán triệt chủ trương, phổ biến các văn bản chỉ đạo.

b) Thảo luận khả năng và biện pháp triển khai chủ trương ĐMPP của trường.

c) Cho đăng ký hoặc chỉ định người làm thí điểm

c) Tạo điều kiện cho giáo viên triển khai

e) Tổ chức dự giờ, đánh giá, rút kinh nghiệm theo tiêu chí cụ thể của ĐMPP.

f) Nhân rộng điển hình ra các tổ, các môn, các khối lớp.

h) Biện pháp tối ưu để duy trì phong trào một cách bền vững: lãnh đạo sát sao kiểm tra, luôn làm mới, phong phú,…

g) Phân tích, đánh giá, rút kinh nghiệm để có thể kế hoạch hoá việc đổi mới PPDH các năm tiếp theo.

Bước 10. Đánh giá thay đổi

a) Thay đổi về nhận thức vấn đề ĐMPP DH

b) Thay đổi cách soạn bài theo hướng  ĐMPP DH

c) Thay đổi cách tổ chức giờ dạy theo hướng sư phạm tích cực

d) Thay đổi cách đánh giá kết quả lĩnh hội của học sinh

e) Thay đổi cách đánh giá một giờ dạy tốt (theo hướng ĐMPP).

Bước 11. Đảm bảo tiếp tục đổi mới

a) Mọi người đều nhận thức được đổi mới phương pháp là nhiệm vụ của người giáo viên khi thực hiện chương trình và sách giáo khoa mới.

b) Đa số giáo viên được trao đổi, bồi dưỡng về triển khai đổi mới phương pháp dạy học.

c) Cán bộ quản lý chỉ đạo sát sao và tạo điều kiện môi trường thuận lợi nhất cho giáo viên thực hiện ĐMPP.

d) Việc đổi mới PPDH được đưa vào kế hoạch hành động của giáo viên, các tổ bộ môn và của nhà trường.

e) Động viên kịp thời, khen chế đúng lúc, thưởng phạt công bằng.

Trên đây là một ví dụ về việc quản lý sự thay đổi trong một công việc cụ thể của một nhà trường. /.

Th.S Nguyễn Anh Thuấn

Sở GD &ĐT Hải Phòng

http://Thuviengiadinh.com

Các bài viết khác

Chia sẻ:

About admin

Chào các bạn ! Cảm ơn các bạn đã đọc bài viết này, nếu bạn có ý kiến gì có thể để lại comment của mình ở phía dưới. Bạn có bài viết tâm sự, chia sẻ thông tin, bài viết hay...có thể gửi về : info@Thuviengiadinh.com YM: Thuviengiadinh_com

Gửi góp ý

Để tìm kiếm bạn nhớ đánh không dấu

Nhập email của bạn để nhận bài viết mới:

Chăm sóc bởi Google FeedBurner

Liên kết vàng
Kinh nghiệm chăm sóc gia đình

Liên hệ

Tư vấn tâm lý

Tư vấn phong thuỷ

Tư vấn bảo vệ môi trường

WordPress Login Protected by Clef