Phương pháp giáo dục trẻ kém chú ý

Tình trạng Hiếu động – kém chú ý ( ADHD) là một rối loạn về khả năng nhận thức và hành vi – Việc giáo dục trẻ là điều không dễ dàng, nhưng nếu kiên nhẫn và hiểu biết, phụ huynh sẽ giúp các em có được sự ổn định và phát triển qua một số kỹ thuật sau đây.

Điều quan trọng cần lưu ý mà chúng ta cần biết:

Làm mọi thứ trở nên rõ ràng bằng cách tạo cho trẻ một mô hình cần thiết trong cuộc sống của chúng. Việc biết được những điều sẽ đến và nhận thức được mô hình sống quen thuộc này sẽ là cơ sở an toàn cho rất nhiều trẻ kém chú ý .

Kém chú ý là yếu tố quan trọng khiến trẻ trở nên hiếu động ( vì không có khả năng tập trung ) vì vậy, nếu chúng ta giúp trẻ gia tăng khả năng chú ý sẽ giúp trẻ giảm bớt tình trạng hiếu động.

Định vị trong không gian

Định vị trong không gian giúp trả lời câu hỏi “ở đâu?”, có nghĩa là các hoạt động nào sẽ xảy ra hay các hành vi nào cần phải có tại một địa điểm nhất định nào đó.

Trẻ kém chú ý thường khó khăn trong việc tìm hiểu và nhận ra một địa điểm nhất định được sử dụng để làm gì và loại hành vi nào cần phải có ở địa điểm đó như chức năng của các gian phòng trong nhà

Vì thế bố mẹ cần cung cấp cho trẻ các hình ảnh rõ ràng, tốt nhất là các ảnh chụp một hai góc độ tiêu biểu cho phòng khách, phòng ăn, nhà bếp, phòng tắm, phòng ngủ… Bố mẹ nên đặc biệt chú ý đến việc bố trí các góc hoạt động trong khu vực dùng để dạy trẻ, có thể tạo cho mỗi góc phòng một  chức năng riêng và ổn định.  Nhờ vậy môi trường xung quanh sẽ trở nên dễ dự đoán hơn đối với trẻ. Trong trường hợp gia đình thay đổi cách bố trí trong nhà, bố mẹ cần thông báo trước cho trẻ về những thay đổi sắp diễn ra.

 Xác định về thời gian

Xác định về thời gian giúp trả lời câu hỏi “khi nào?” và “bao lâu?” có nghĩa là khi nào thì một hoạt động sẽ xảy ra và sẽ hoạt động đó sẽ diễn ra trong thời gian bao lâu.

Dựa trên tư duy liên tưởng ( trẻ kém chú ý rất kém trong lĩnh vực này) , trẻ cần phải biết khi nào thì các hoạt động sẽ xảy ra, vì vậy lập thời gian biểu trong ngày cho trẻ là rất cần thiết, và sẽ tốt hơn cho trẻ nếu bố mẹ giúp chúng biết trước khi nào sẽ có những thay đổi trong thời gian biểu, cũng như khi nào thì những thay đổi đó chấm dứt và mọi việc trở lại bình thường.

Ngoài ra bố mẹ cần chú ý khoảng thời gian chuyển tiếp từ hoạt động này sang hoạt động khác. Bố mẹ có thể giúp trẻ trả lời câu hỏi “trong bao lâu?” khi trẻ thực hiện một nhiệm vụ hay hoạt động nào đó bằng cách:

­    Giúp trẻ nhận biết thời điểm hoạt động hoàn thành, ví dụ trò chơi xếp hình được thực hiện xong khi tất cả các miếng hình đã được xếp đúng vào bảng.

­    Trẻ phải làm việc cho đến khi đồng hồ chỉ một giờ nhất định – ­    Trẻ phải làm việc cho đến khi chuông đồng hồ báo hết giờ. – Trẻ cần được cho thấy hình ảnh của hoạt động đang diễn ra và sau khi kết thúc sẽ chuyển sang một hình ảnh mới ( Bằng cách dùng lịch hoạt động qua hình ảnh )

 Tổ chức về hoạt động

Tổ chức hoạt động hay tổ chức nhiệm vụ giúp trả lời câu hỏi “như thế nào?”, có nghĩa là nhiệm vụ hay hoạt động đó phải thực hiện như thế nào từ đầu đến khi kết thúc. Điều này có thể được xây dựng bằng cách giải thích lần lượt từng bước thực hiện một nhiệm vụ. Cụ thể trẻ sẽ phải làm gì, phải làm nhiệm vụ đó như thế nào, phải thực hiện ở đâu, có những công cụ và dụng cụ gì để thực hiện nhiệm vụ này, nhiệm vụ này được thực hiện trong bao lâu, và phải là gì sau khi thực hiện xong nhiệm vụ đó.

Ví dụ : Khi bắt đầu cho trẻ đi tắm, ta sẽ chỉ cho trẻ thấy hình ảnh trẻ đang tắm, sau đó khi đưa trẻ vào phòng tắm, ta sẽ nói :

“Bây giờ con sẽ xối nước – sau khi thực hiện xong việc xối nước, ta lại tiếp tục : bây giờ ta sẽ thoa dầu gội đầu .v.v. – Cứ thế, mỗi hoạt động đếu có một hình ảnh chụp cho trẻ thấy ( hoặc có 1 cái gương lớn trong phòng tắm ) Dĩ nhiên là việc “thiết kế” các hình ảnh này ( Hình chụp khổ khá lớn và ép nhựa cứng) sẽ mất một khoảng kinh phí, nhưng đó là điều cần thiết cho việc dạy trẻ “xây dựng hình ảnh và hình thành ngôn ngữ” sau này.

 Nhận thức về con người

Nhận thức về con người giúp trả lời cầu hỏi “ai?” và “các nội quy hay quy tắc gì?” Câu hỏi “ai?” có nghĩa là trẻ sẽ phải làm việc với ai. Trong trường hợp chỉ có bà mẹ thì câu trả lời đã rõ ràng. Nhưng trong trường hợp có hơn một người ( Bố/ mẹ/ người thân hay cả giáo viên đến nhà )  thì phải làm rõ cho mỗi trẻ biết ai sẽ chịu trách nhiệm chăm sóc và làm việc với trẻ.

Câu hỏi “các nội quy hay quy tắc gì?” có nghĩa là bố mẹ phải thể hiện rõ mình muốn trẻ cư xử như thế nào, những hành vi nào của trẻ là có thể chấp nhận được và những hành vi nào là không thể chấp nhận được. Bố mẹ phải đặc biệt chú ý làm sao để các nội quy và nguyên tắc rõ ràng. Phải giúp trẻ hiểu tại sao phải tuân thủ những nội quy hoặc nguyên tắc đó.

Để tránh sự ảnh hưởng quá lớn của bố mẹ đến trẻ khi họ luôn hướng trẻ theo những kết cấu như trên thì các kết cấu cho trẻ phải được xem như là một dạng giao tiếp, một công cụ nhằm làm cho thế giới phức tạp xung quanh trở nên rõ ràng hơn đối với trẻ, đồng thời phải cẩn thận để không là trẻ trở nên quá cứng nhắc. Dựa trên nhu cầu của từng trẻ mà cho phép trong các kết cấu có sự linh hoạt nhất định.

PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC :

Có khá nhiều phương pháp Chăm sóc, giáo dục trẻ kém chú ý đã và đang được áp dụng nhiều nơi, mỗi phương pháp đều có những ưu điểm và những hạn chế. Vì thế đối với chăm sóc giáo dục trẻ tại gia đình, chúng tôi đã nghiên cứu và rút ra một số ứng dụng từ phương pháp này hay phương pháp khác, nhằm tìm ra các kỹ thuật phù hợp. Chúng ta cần dạy cho trẻ những gì ? trong các lĩnh vực nào ?

Có 9 lĩnh vực mà chúng ta cần tác động cho trẻ là :

1. Bắt chước (Imitation) : Đây là lĩnh vực đầu tiên mà trẻ cần thực hiện, đó là bắt chước, hay lập lại các hoạt động mà bố mẹ thực hiện, dĩ nhiên là những hoạt động đơn giản và cụ thể.

2. Nhận thức (Perception) : Trẻ cần có sự nhận thức bằng các giác quan : Mắt nhìn thấy các hình ảnh ( bố mẹ, góc nhà bếp , góc phòng ngủ , một số vật dụng thường ngày …)

3. Vận động thô (Gross motor) : Trẻ dần dần hoàn thiện các vận động thô như chạy, nhảy leo, cầm nắm, ném …thông qua các trò chơi vận động  ( Tự ý và được tác động )

4. Vận động tinh (Fine Motor). : Trẻ dần dần hoàn thiện các động tác khéo léo của bàn tay, chủ yếu là thông qua các trò chơi xếp hình khối, gắn hình, vẽ, tô màu …

5. Phối hợp mắt và tay (Eye-hand intergration) : Thông qua các hoạt động chơi và một số công việc nhà đơn giản mà trẻ có thể cùng làm với người lớn ( quét nhà, tưới cây …)

6. Kỹ năng hiểu biết (Cognitive performance) : Đây là mức độ cao hơn, trẻ có sự hiểu biết về cách sử dụng các dụng cụ trong nhà và có thể làm các bài tập đơn giản về toán, tô màu…

7. Kỹ năng ngôn ngữ (Verbal performance) : Trẻ nói những từ đúng ngữ cảnh , ngữ pháp

8. Kỹ năng tự lập (Self-help): Trẻ biết tự thay quần áo, tự lấy cơm, xúc cơm ăn, tự làm vệ sinh cá nhân và dần dần tự biết làm một số việc trong gia đình theo thời gian khi trẻ lớn hơn

9. Kỹ năng bắt chước xã hội (Social performance) : Đây là kỹ năng dành cho các trẻ lớn.

Bố mẹ có thể vận dụng phương pháp này bằng cách dùng chính hình ảnh các vật thật trong gia đình theo các bước sau đây :

Bước 1 : Chụp hình cái ly mà trẻ thường dùng. – Để hình ảnh đó bên cạnh cái ly thật, Chỉ cho trẻ biết : Đây là cái ly của con  ( chỉ vào hình và tập cho trẻ chỉ vào hình )

Bước 2 : Chụp hình cái chén, cái muỗng và cũng giới thiệu với trẻ như với cái ly

Bước 3 : Để 3 vật thật trên bàn, yêu cầu trẻ đặt đúng 3 hình ảnh ở ngay bên cạnh vật thật.

Sau khi đã chắc là trẻ có hình ảnh về các vật này lúc đó, chỉ đặt 3 hình không có vật thật nữa và yêu cầu trẻ chỉ ra ( hay lấy ra )đúng ảnh vật theo yêu cầu của bố mẹ.

Do trẻ chưa có nhiều khái niệm đúng, nên giao tiếp với trẻ thông qua các hình ảnh

Thí dụ : Khi muốn  cho trẻ đi vệ sinh, thì vừa dắt tay trẻ vào phòng vệ sinh vừa chỉ cho trẻ thấy một cái hình trẻ đang ở trong nhà vệ sinh và nói với trẻ : Đi vệ sinh – chúng ta thường xuyên lập lại câu nói này và khuyến khích trẻ nói lại giống như vậy.

Dần dần trẻ sẽ có được hình ảnh “đi vệ sinh” và bắt đầu khi nào muốn, thì trẻ sẽ nói : Đi vệ sinh – và lúc đó, bước đầu chúng ta dắt trẻ đến phòng vệ sinh , chỉ vào hình và nói ; đúng rồi, đi vệ sinh – khi nào trẻ tự nói ; Đi vệ sinh và bước đến phòng vệ sinh  là xem như đạt yêu cầu.

Nguyên lý giáo dục:

Việc giáo dục trẻ không đơn giản là chỉ gói gọn với một vài giờ trong ngày, với phòng học, bàn học, góc chơi, học cụ …v.v mà là những tác động đơn giản, nhẹ nhàng nhưng liên tục trong mọi hoạt động trong ngày với trẻ mà chúng ta cần nhớ 3 quy tắc chính là :

    Nhằm phát triển cảm xúc thay vì phát triển trí tuệ
    Khuyến khích trẻ chủ động tương tác
    Phụ huynh đóng vai trò chính trong việc trị liệu

Ví dụ: khi mẹ mang cốc nước đá vào phòng, trẻ với tay một cách bất ngờ đến chiếc cốc thủy tinh (và tất nhiên đầu tiên bạn nghĩ rằng “tại sao mình không dùng một cái cốc nhựa nhỉ?”). Bà mẹ nhận ra rằng trẻ có thể là khát, hoặc bà có thể dạy trẻ về nóng và lạnh, ướt và khô. Bà mẹ có thể lấy nhiều cốc và đổ nước vào mỗi cốc với mức khác nhau để làm thành một bộ nhạc cụ, nhưng nếu bà quan sát thật kỹ, thì cái thúc đẩy trẻ lại là quả chanh nổi trên nước. Một quả chanh chua ngậm trong miệng người mẹ sẽ tạo ra khuôn mặt hài và làm trẻ cười. Chỉ cần bạn theo dõi sự phát triển nhận thức của trẻ đối với những gì chúng thích, những gì kích thích chúng hay trẻ chỉ nhìn đơn thuần, bạn sẽ có cơ sở  để tiếp tục.

Vì thế  bố mẹ nên vận dụng trong các hoạt động thường xuyên trong gia đình như khi cho trẻ ăn uống, cho trẻ tắm…. luôn luôn tìm cách thúc đẩy sự chú ý của trẻ và có những tác động để tạo ra những cảm xúc tích cực hay sự vui vẻ nơi trẻ. Trong mỗi hoạt động, trong mức độ cho phép như khi chúng ta đưa trẻ vào phòng tắm để làm vệ sinh cá nhân, thì chúng ta hãy nói lên những hành động mà trẻ đang làm giống như chúng ta đang kể lại vậy :

Chúng ta dùng ngôi thứ nhất ( là đứa trẻ ) khi nói lên, để trẻ có cảm nhận đo chính là suy nghĩ và lời nói của chính nó : “ Tôi bước vào phòng tắm, tôi lấy ly nước, tôi bơm kem đánh răng, tôi súc miệng, tôi đưa bàn chải vào miệng, tôi đánh răng ….” Lúc đầu chúng ta chỉ mô tả ngắn ( và thường xuyên lập lại khi trẻ làm điều đó ) dần dần sẽ nói dài hơn và chờ đợi trẻ nhắc lại lời nói của mình ( trẻ học cách nói cho đúng )

 Biện pháp Giáo dục

Giúp trẻ hòa nhập cảm giác

Các giác quan của chúng ta đưa cho chúng ta thông tin mà ta cần để nhân thức thế giới. các giác quan lấy thông tin từ các hiện tượng cả ngồi và trong cơ thể chúng ta. 5 giác quan: nghe, nhìn, nếm, ngửi, sờ, phản ứng với các hiện tượng đến từ bên ngồi cơ thể. Trị liệu phối hợp giác quan là công cụ có giá trị để dạy trẻ làm thế nào để tương tác với môi trường xung quanh.

Trẻ có thể có những phản ứng không đủ hoặc quá nhạy cảm, hoặc thiếu khả năng hòa hợp các giác quan. Vì vậy có một số trẻ tự đập đầu vào tường hoặc quay tròn. Các biện pháp  hoà nhập cảm giác tập trung vào giúp trẻ bớt nhạy cảm, giúp tổ chức lại thông tin cảm giác

Ví dụ: cho trẻ tập trong phòng phát triển giác quan có các thiết bị như âm nhạc nhẹ, phòng sáng tối để luyện thị giác. Cho trẻ chơi các trò chơi sờ, chạm, ném… để trẻ phát triển các giác quan về cảm xúc.

Để gia tăng cảm giác về sự tiếp xúc mà trẻ rất thiếu và kém, điều đó làm cho trẻ rất ghép việc ốm ấp, vuốt ve hay đụng chạm. Bố mẹ nên  sử dụng các kỹ thuật massage và cho trẻ chơi trên bạt lò xo, bóng cao su to, bể bơi..tất cả những thứ này được dùng để trẻ trở nên nhận thức hơn về cơ thể mình và có khả năng sử dụng cơ thể trong các cách khác nhau. Phương pháp này nếu vận dụng tại gia đình, thì bố mẹ nên đưa vào trong các hoạt động như khi tắm cho trẻ ( Chơi trong bồn tắm ) – Khi cho trẻ chơi trong phòng và khi massage cho trẻ .

 Kỹ thuật  “Trò chơi không định hướng”

Trò chơi không định hướng giống như tương tác và chơi – nói chung không ép buộc, không có cấu trúc và vui vẻ. nó không giống như chơi bình thường bởi vì khi mẹ là người dạy, bà đóng vai trò như một đối tượng chơi tích cực của trẻ. Nhiệm vụ của bà mẹ là theo sự dẫn dắt của trẻ và chơi bất cứ cái gì mà trẻ thích và làm điều này theo cách sao cho khuyến khích trẻ tương tác với mình. Điều này có nghĩa rằng nếu muốn trẻ đẩy xe ô tô, bà sẽ đẩy xe ô tô với trẻ, đưa trẻ xem một cái ô tô đi nhanh. Nếu cần thiết, lấy ô tô đồ chơi của bà đâm vào ô tô của trẻ – làm những gì để tạo nên sự tương tác. Vai trò của bà mẹ là trở thành người giúp có tính xây dựng và khi cần thiết, khiêu khích bằng cách làm bất cứ điều gì để đưa hoạt động của trẻ vào sự tương tác giữa các cá nhân với nhau. Bà có thể mời bố cùng chơi với bà và trẻ trong một số buổi nào đó mà cả gia đình rảnh rang ( như chiều thứ bảy hay chủ nhật)

Quan tâm đến việc phát triển ngôn ngữ :

Trẻ em kém chú ý thường không giao tiếp bằng cách dùng lời nói hoặc bất cứ loại ngôn ngữ nào, ví dụ như tiếp xúc mắt và ngôn ngữ cơ thể. Nếu như một đứa trẻ không muốn giao tiếp, nó sẽ không khám phá ra được khả năng phát âm của mình, học các âm thanh mới hoặc nghe ngôn ngữ nói xung quanh mình. Điều này sẽ dẫn sự chậm phát triển ngôn ngữ và kĩ năng giao tiếp và trẻ sẽ thấy rất khó khăn để thể hiện bản thân mình. Điều này thường dẫn đến sự thất vọng cho trẻ

Trị liệu ngôn ngữ rất quan trọng trong phát triển chức năng cho trẻ và nó nên được sử dụng trong cuộc sống hàng ngày của tất cả những trẻ có khó khăn về lời nói và ngôn ngữ Các lĩnh vực cần tập trung như:

–          Kỹ năng nghe và chú ý

–          Kỹ năng chơi

–          Kỹ năng xã hội

–          Kỹ năng diễn đạt ngôn ngữ

Trong giai đoạn đầu của kế hoạch trị liệu cá nhân, chúng ta chưa đưa các biện pháp trị liệu ngôn ngữ vào trong chương trình, các biện pháp này chỉ có thể tiến hành từng bước trong giai đoạn 2, khi trẻ đã được giáo dục trong thời gian tối thiểu là 3 tháng bằng các biện pháp về vận động, nhận thức …

Hoạt động dưới nước

Đây là một hoạt động  trị liệu có ý nghĩa hỗ trợ rất tích cực cho sự phát triển của trẻ. Trị liệu dưới nước giúp trẻ giảm căng thẳng, giảm bớt hành vi không mong muốn, tăng khả năng tương tác và giao tiếp. nước có tác động tích cực đến giác quan của trẻ, tạo  ra môi trường an toàn cho trẻ . Phụ huynh nên tiến hàng qua 2 hình thức:

–          Cho trẻ vận động dưới hồ bơi ( hồ bơi giành cho trẻ em )

–          Cho trẻ vùng vẫy trong bồn tắm hay hồ bơi trong nhà

Chúng ta vận dụng một số biện pháp chơi đùa và một số kỹ thuật massage cho trẻ dưới nước ( trong bồn tắm tại gia đình hay trong hồ bơi bên ngoài)

Việc sử dụng âm nhạc, mỹ thuật, và chơi với động vật

Các hoạt động giúp trẻ tăng triển những kỹ năng giao tiếp bằng cách phát triển tương tác xã hội và giúp trẻ cảm thấy thành công. Trị liệu bằng mỹ thuật và âm nhạc giúp hoà hợp cảm giác, làm kích thích cảm giác, thị giác, và thính giác. Trị liệu mỹ thuật có thể giúp trẻ diễn tả bản thân mình bằng cách không dùng lời nói nhưng sử dụng biểu tượng qua việc cho trẻ vẽ và tô màu

Trị liệu bằng âm nhạc tốt cho sự phát triển lời nói và khả năng nghe hiểu ngôn ngữ: các bài hát được sử dụng để dạy ngôn ngữ và tăng khả năng kết hợp từ. Trị liệu với động vật : Cho trẻ tiếp xúc và giúp trẻ biết cách chơi với một số gia súc trong nhà, các hoạt động này  có những ưu điểm thể lý và cảm xúc – tiến bộ khả năng phối hợp vận động, tăng cảm giác an toàn và tự tin.

Ví dụ: Cho trẻ nghe nhạc và vẽ ra tất cả những gì mình thích theo mức độ từ nhạc nhẹ, đến nhạc sôi động..

 HƯỚNG DẪN DỰA TRÊN NĂNG LỰC

Mức độ phát triển của trẻ khác nhau, vì thể bố mẹ nên dựa vào khả năng tiếp nhận, vận động, sự quan tâm và sở thích của trẻ mà cha mẹ có thể xây dựng 4 giai đoạn giao tiếp với trẻ: tự phát, yêu cầu, giao tiếp sớm và đối tác. Từ đó thiết  lập mối quan hệ với trẻ, phát triển khả năng giao tiếp và nhận thức của trẻ.

Các yêu cầu để áp dụng việc giáo dục trẻ một cách thích hợp bao gồm :

–  Học  biết thêm về sự giao tiếp  của con bạn : Chúng ta cần biết mức độ giao tiếp của trẻ đến đâu ( rất kém, hiểu biết một số yêu cầu, biết nghe theo trong một số việc …)

–  Đặt mục tiêu bằng cách dùng hiểu biết của bạn về con bạn : Hãy đặt mục tiêu giáo dục vừa tầm với khả năng của trẻ.

–  Theo sư điều khiển của trẻ : Khi chơi với trẻ . có những lúc chúng ta phải để cho trẻ chủ động, nhất là trong các trò chơi tương tác như ném bóng qua lại …

– Cùng chơi luân phiên : Chúng ta hướng cho trẻ có khả năng chơi luân phiên và làm việc luân phiên ( mẹ làm 1 cái, con làm 1 cái …)

– Giúp trẻ hiểu những gì bạn nói : Hãy dùng hình ảnh minh họa hay nói rõ ràng và đơn giản , bạn cần phải biết là trẻ đã có thể hiểu hay nhận ra ý nghĩa của các câu bạn nói.

– Dùng công cụ hỗ trợ nghe/nhìn : Bạn nên có một số dụng cụ hỗ trợ về nghe/nhìn

Công cụ để dạy trẻ là hệ thống tranh ảnh, thông qua kênh thị giác trẻ sẽ tiếp thu thông tin một cách nhanh chóng. Nguyên tắc của phương pháp này là: Nói ít hơn và nhấn mạnh, chậm rãi, và chỉ vào

Như vậy, có rất nhiều những phương pháp khác nhau để trị liệu cho trẻ. tuy nhiên không có một phương pháp nào là vạn năng có thể phù hợp cho tất cả trẻ. Tuy có những đặc điểm giống nhau, nhưng mỗi trẻ là độc đáo, có tính nét khác biệt.Trong trị liệu cho trẻ cần có sự kết hợp của những phương pháp khác nhau tuỳ thuộc vào tình trạng, mức độ, đặc điểm, khả năng, nhu cầu của mỗi trẻ. Và bước đầu quan trọng nhất là phải tìm hiểu trẻ (sở thích, thói quen, hành vi, v.v.), đánh giá được mức độ, khả năng của trẻ rồi sau đó mới có thể áp dụng các phương pháp phù hợp

PHƯƠNG TIỆN

Phương tiện là thiết bị không thể thiếu trong quá trình chăm sóc giáo dục trẻ. Chúng tôi xin đưa ra một số phương tiện có thể được sử dụng trong 4 lĩnh vực sau:

Các phương tiện hỗ trợ nhìn/nghe/nhận thức

Hầu hết trẻ kém chú ý tiếp nhận thông tin từ môi trường xung quanh qua kênh thị giác và thính giác. Trên sơ sở đó trẻ sẽ phát triển nhận thức, hiểu được những gì xảy ra xung quanh mình.

Công cụ hỗ trợ nhìn có thể là đồ chơi, hệ thống các  tranh ảnh, vật dụng quen thuộc xung quanh trẻ như cái ly, chén, cái bàn,… Với công cụ hỗ trợ nhìn  ta có thể giúp trẻ hiểu quá khứ và tương lai, có thể chỉ cho trẻ thực hiện công việc một cách độc lập, nhắc trẻ điều trẻ làm và nói, giúp trẻ bày tỏ bản thân, cho trẻ nhiều sự lựa chọn,  giúp trẻ hiểu cảm xúc của người khác,…

Công cụ hỗ trợ nghe là những vật phát ra âm thanh như đàn, lục lạc, trống, hộp đựng hạt đậu,… Với những dụng cụ này ta có thể giúp trẻ xác định nguồn gốc, vị trí âm thanh,..Đây là cơ sở để ta có thể dạy trẻ phản ứng khi gọi tên.

Tất cả những công cụ hỗ trợ nghe, nhìn không chỉ phát triển giác quan mà còn phát triển nhận thức. Trong đó đồ chơi đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nhận thức. Cha mẹ có thể giáo dục con mình thông qua hoạt động chơi với đồ chơi. Đây chính là “liệu pháp” giúp bé khám phá thế giới xung quanh và phát triển tính thông minh, sáng tạo.

Các phương tiện hỗ trợ hoà nhập cảm giác

Đa số trẻ kém chú ý gặp khó khăn trong việc hiểu bản thân cơ thể. Vì vậy trẻ thường có những hành động không bình thường để cảm nhận cơ thể như cào cấu bản thân, xoay tròn,…Hoà nhập cảm giác giúp trẻ cân bằng hệ thống các giác quan, hiểu rõ cơ thể.

Các phương tiện thường dùng để giúp trẻ hoà nhập cảm giác đó là: bóng gai, ống cao su, đệm nước, thảm trắng đen để bò, thảm nhám để lăn, dụng cụ massage,, thiết bị âm nhạc nhẹ, gương, bảng trắng đen,…

Các phương tiện hỗ trợ phát triển thể chất

Phát triển thể chất giúp trẻ hình thành kỹ năng vận động, giáo dục các tố chất thể lực. Đối với trẻ kém chú ý  việc phát triển thể chất cũng là điều cần thiết..

Các phương tiện dùng để phát triển thể chất của trẻ là:  đu xà, cầu tuột, bàn nhún, cầu thăng bằng, xe đạp, bóng to, bập bênh, xích đu.. Chúng ta có thể cho trẻ đến chơi với các phương tiện này tại một số khu vui chơi cho trẻ em và cũng có thể trang bị một vài thứ để trẻ chơi tại gia đình, tuỳ theo điều kiện về không gian và kinh tế gia đình cho phép. .

 Các phương tiện hình thành kỹ năng thích ứng

Phương tiện được sử dụng để hình thành kỹ năng thích ứng là những vật dụng quen thuộc trong sinh hoạt hàng ngày như các vật dùng trong nhà tắm, trong phòng ngủ, phòng khách.. Với những phương tiện này giúp trẻ kỹ năng tự phục vụ, thích nghi với môi trường bên ngoài. Hãy khuyến khích và tập cho trẻ từ các hoạt động đơn giản nhất.

KẾT LUẬN

Thông qua phương pháp Chăm sóc giáo dục mà chúng tôi vừa giới thiệu, thì ta có thể rút ra  các nguyên tắc cơ bản sau đây:

–          Người chăm sóc chính phải là bố mẹ, vì chỉ có thể mới có khả năng chăm sóc thường xuyên, liên tục và từng chút một cho trẻ.

–          Việc chăm sóc là đưa các kỹ thuật vào bất cứ một hoạt động nào trong ngày, tùy theo nội dung hoạt động để đưa các kỹ thuật phù hợp.

–          Việc chăm sóc phải được tiến hành dựa trên sở thích, nhu cầu và khả năng của trẻ. Bố mẹ áp dụng nhiều, ít, khó, dễ như thế nào là hoàn toàn linh động, tùy theo sự đáp ứng của trẻ ; Đáp ứng tới đâu – tác động tới đó .

–          Việc áp dụng tuy linh động, nhưng phải nhất quán, phải có sự trao đổi và nhất trí giữa bố mẹ và giáo viên chăm sóc (nếu có) Chúng ta phải lấy trẻ làm trọng tâm, chứ không lấy phương pháp này hay phương pháp kia làm trọng tâm.

Chúng tôi tin tưởng rằng, nếu phụ huynh thực sự quan  tâm thì sự đáp ứng và phát triển của trẻ là trong tầm tay của chúng ta.

 Cv. Tl Lê Khanh

Tâm lý trẻ em

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *