Home » Giới tính » Thủ phạm gây đau bụng kinh

Cái tên Prostaglandin mang một ý nghĩa riêng. Giống như cha mẹ đặt tên con thường là dấu ấn của địa danh, một kỷ niệm hoặc kỳ vọng về đứa con của mình. Prostaglandin cũng vậy.

Năm 1935 Von Euler (Thụy Điển) phân lập được chất hóa học từ tinh dịch, ông cho rằng chất này tiết ra khi tuyến tiền liệt co thắt nên đặt tên là Prostaglandin (Prostate = tuyến tiền liệt, Gland  = tuyến). Sau này các nhà khoa học thấy có chừng 20 loại chất hóa học như vậy tiết ra từ nhiều nơi trong cơ thể, phạm vi tác dụng sinh lý rộng lớn nên gọi chung là hormone tổ chức. Một số Prostaglandin có tác dụng gây viêm và gây đau, đặc biệt là Prostaglandin E2 được giải phóng do kích thích cơ học, hóa học, nhiệt, vi khuẩn có tác dụng làm giãn mạch, tăng tính thấm thành mạch ở tử cung khiến cô gái vừa thấy mình đang lớn đã gặp phải rắc rối: những cơn đau bụng kinh.

Đau bụng kinh có phổ biến không?

Câu trả lời là “có”. Năm 1982, Andersch và Milsom đưa ra báo cáo: có đến 72% các cô gái  tuổi <19 ở Thụy Điển bị đau bụng kinh, trong đó chỉ có 15% được dùng thuốc giảm đau. Năm 1985, thống kê ở Mỹ cho thấy, 50% con gái tuổi dậy thì bị đau bụng kinh ở mức độ khác nhau, 10% vì đau bụng kinh mà mỗi tháng phải nghỉ một đến ba ngày. Ở Trung Quốc, thống kê trên 72.000 cô gái thì 33% bị đau bụng kinh. Từ đó có thể thấy, đau bụng kinh là chứng bệnh rất phổ biến, đặc biệt là ở con gái dưới 19 tuổi. Ở ta chưa có một thống kê nào công bố nhưng nhà nào có con gái dậy thì, các bà mẹ cũng mang theo nỗi lo của kinh nguyệt và đau bụng kinh. Vì tính phổ biến như vậy nên đau bụng kinh được xếp vào bệnh phụ khoa.

Thường những cơn đau như thế nào?

Cơn đau xuất hiện ở bụng dưới, có khi đau dữ dội, quằn quại. Toàn thân mệt mỏi, đau thắt lưng, bụng có cảm giác đầy hơi, hậu môn có những biểu hiện khó chịu như buồn đi ngoài… Nếu đau bụng ở mức nhẹ thường chỉ thấy tức nặng, thỉnh thoảng có những cơn co nhè nhẹ mà cô gái nào cũng cảm nhận được. Nhưng ở mức độ nghiêm trọng, chứng đau bụng kinh sẽ ảnh hưởng đến công việc và sinh hoạt, cô gái cảm thấy hành kinh như một cực  hình. Ngoài đau bụng, một số người còn có các hiện tượng đau ngực, buồn nôn, tiêu chảy… Nếu các bạn gái chịu áp lực học tập hoặc có những chuyện buồn trong quan hệ bạn bè, gia đình thì ảnh hưởng tâm lý sẽ làm cho đau bụng kinh trầm trọng thêm. Vì thế mẹ lúc nào cũng thương con gái, biết con gái sẽ có nỗi khổ về giới tính giống mình. Còn bọn con trai? Chúng khỏe re, chả phải lo băng vệ sinh, đau bụng kinh gì hết ráo.

Tại sao Prostaglandin bài tiết?

Có nhiều lý do nhưng tựu trung có 3 lý do chính:

– Hàm lượng Estrogen và Progesterone giảm đi nhanh chóng ở giai đoạn cuối của chu kỳ kinh tạo phản ứng khiến Prostaglandin ở mô tử cung dễ dàng bài tiết.

– Khi hàm lượng hormone buồng trứng giảm dẫn đến co thắt mạch máu ở dưới nội mạc tử cung, tình trạng thiếu oxy nuôi dưỡng xuất hiện làm kích thích bài tiết Prostaglandin.

– Cơ tử cung co lại để tống máu kinh ra ngoài tạo kích thích cơ học cùng với những thay đổi hóa học trên làm cho Prostaglandin bài tiết.

Làm sao biết được đó là đau bụng kinh?

Đau bụng dưới lại liên quan đến chu kỳ kinh thì đó là đau bụng kinh. Điều này các cô gái trẻ và các bà mẹ đều có thể làm “bác sĩ đau bụng kinh” được. Còn nếu chỗ đau cao hơn lại ở bên phải thì chúng ta cảnh giác kẻo bỏ qua viêm ruột thừa.

Có phải Prostaglandin được dùng để gây sẩy thai?

Đúng vậy, nhưng đó là Prostaglandin E1 (cytotec) gây co bóp tử cung rất mạnh nên được dùng trong những trường hợp thai chết lưu, gây sẩy thai 20 tuần. Đương nhiên khi dùng Prostaglandin E1 thì người phụ nữ bị đau bụng chẳng khác gì đau đẻ.

Muốn hết đau bụng kinh?

Trước hết bạn đừng ăn nhiều dầu mỡ một tuần trước khi có kinh. Tiếp đến là đều đặn chơi một môn thể thao nào đó. Điều quan trọng không kém là giữ tinh thần thoải mái theo kiểu “hành kinh chỉ là một biến đổi bình thường, chả có gì phải sợ”. Những yếu tố này không cơ bản nhưng lại là điều kiện thuận lợi giống như “thầy dùi” để Prostaglandin tiết ra. Còn bạn đã làm hết mình mà thống kinh vẫn “tái xuất giang hồ” thì dùng nhóm thuốc loại giảm đau kháng viêm mà “đánh”. Nhóm thuốc giảm đau kháng viêm (Cataflam, Ibuprofen, Naproxen…) đều ngăn cản việc tổng hợp Prostaglandin nên chỉ một loáng sau khi uống là cái đau biến mất.

BS Lê Thúy Tươi

Theo PNO

No comments yet... Be the first to leave a reply!

Kỹ năng cuộc sống