Nhiều bé biết bò nhanh thoăn thoắt ở tháng tuổi này. Tiếp đến, bé sẽ kéo mình để đứng lên.

Bé di chuyển xung quanh

Bé có thể biết bò từ trước đó hoặc bắt đầu bò với tốc độ nhanh ở giai đoạn này. Bé còn có thể tự ngồi được. Hoặc bé cũng có thể kéo mình lên từ một vị trí ngồi thành đứng. Thậm chí, bé còn có thể đi vài bước quanh một đồ nội thất và đứng mà không cần hỗ trợ.

Do càng ngày càng năng động nên bé háo hức khám phá quanh nhà nhiều hơn. Bé thậm chí có thể bò lên hoặc lao xuống cầu thang nếu bố mẹ lơ là. Vì thế, đây là thời điểm bạn cần đóng các cửa lại hoặc chặn thanh chắn ở lối cầu thang để bé an toàn.

Bé còn chập chững vài bước về phía mẹ khi mẹ giữ bé đi bằng hai tay. Bé còn có khả năng cúi xuống và nhặt một món đồ chơi trong khi mẹ vẫn giữ một tay cho bé. Những bước đi đầu tiên của bé tuy chỉ là loanh quanh một góc nhưng bạn sẽ thấy bé linh hoạt hơn khi bé bước qua sinh nhật một tuổi của mình.

Bé trở nên dễ gần hơn

Kỹ năng xã hội “nở rộ” khiến bé cười với bất kỳ ai mà bé gặp (hoặc bé có thể nhút nhát, giấu khuôn mặt bé khi có người lạ hỏi chuyện). Bé lặp lại âm thanh, cử chỉ và thậm chí vẫy tay chào tạm biệt khi thấy mẹ đi ra khỏi cửa.

Bé có thể sợ hãi những thứ mà trước đây bé chẳng hề bận tâm

Bé có thể trở nên sợ hãi với những điều mà trước đây bé chẳng hề bận tâm ví dụ tiếng điện thoại hay tiếng chuông cửa. Khi điều này xảy ra, tốt nhất bạn nên trấn an và vỗ về bé. Có thể cho bé biết là không có gì đáng lo cả. Nỗi lo sợ với âm thanh kiểu này ở bé sẽ trôi qua nhanh. Bé chỉ cần được mẹ âu yếm, an ủi là đủ.

Giúp bé hiểu các từ

Bé bắt đầu hiểu nhiều cụm từ đơn giản; do đó, quan trọng hơn hết là mẹ nên tiếp tục trò chuyện cùng con. Bạn có thể giúp con học từ mới bằng cách lặp đi lặp lại khi bé nỗ lực tiếp cận với một đồ vật. Ví dụ, nếu bé tới bình sữa và ê a, bạn có thể trỏ vào bình sữa và trả lời: “Bình sữa của con đấy”.

Những cuộc trò chuyện với bé là cách tuyệt vời để khuyến khích ngôn ngữ và kỹ năng nghe ở bé. Bé sẽ mỉm cười và thích được trò chuyện cùng mẹ.

Kể cho bé những gì mẹ đang làm là gợi ý thú vị, cho dù bạn đang thái cà chua cho bữa tối hay đang gập quần áo. Và khi bạn đặt con vào xe đẩy để đi ra ngoài, có thể hào hứng: “Con ngồi vào xe đẩy màu đen nào. Mẹ sẽ cài khóa lại và đẩy xe. Mẹ con mình ra vườn hoa nhé”.

Bạn cũng có thể hát cho con nghe hay thể hiện hành động bằng lời nói, bằng cách vẫy tay để nói tạm biệt.

Theo Mẹ & bé

Bé có vài bước đi

Đi bộ thường bắt đầu khi bé trải qua sinh nhật lần đầu tiên của mình. Trước giai đoạn đó, bé có một số dấu hiệu “tiền đi bộ”, chẳng hạn chập chững vài bước xung quanh khi đứng thẳng, chống lên đồ nội thất. Khoảng 9 tháng tuổi, bé lẫm chẫm vài bước nếu được mẹ trợ giúp. Bé đang học cách làm sao để uốn cong đầu gối, làm sao để ngồi xuống sau khi đứng…

Bạn có thể giúp con bằng cách đứng hay quỳ trước mặt bé, giữ hai tay bé và để bé chập chững bước về phía mẹ.

Đảm bảo an toàn cho ngôi nhà là điều cần thiết ở giai đoạn này. Nên có thanh chặn cửa để bé không bò ra ngoài hay lao xuống cầu thang. Nên đề phòng với những thứ đặt trên cao vì nó có thể đổ ụp vào người bé.

Liệu có nên mua cho bé một đôi giày thích hợp

Khi bé đứng và lẫm chẫm với bước đi đầu tiên, bạn sẽ tự hỏi liệu có nên mua cho con một đôi giày. Cho đến khi bé đi ra ngoài thì bé mới cần một đôi giày. Bàn chân của bé phát triển nhanh chóng và nếu ngón chân bị cản trở bởi những đôi giày hẹp, các ngón chân của bé không thể duỗi thẳng ra và phát triển được.

Nên để bé được đi chân trần xung quanh nhà. Đi chân đất làm săn khỏe cơ vòm ở bàn chân và cơ chân. Nó cũng giúp bé cân bằng khi đi ở những bề mặt khác nhau.

Những trò chơi thích hợp với bé

Bé thích tìm đồ chơi trong giỏ (hộp) và nhặt chúng. Có thể cho bé một xô nhựa và những khối hình đầy màu sắc để bé thực hành kỹ năng mới này. Bé cũng thích những đồ chơi chuyển động chẳng hạn xe có bánh, đồ chơi có cửa đóng – mở… Các loại ôtô nhựa lớn bé có thể đẩy quanh sàn nhà lôi cuốn bé dù là bé trai hay bé gái.

Cha mẹ nên là bạn chơi với con. Thử lăn một quả bóng lại chỗ bé và khuyến khích bé lăn lại cho mẹ.

Thời gian tắm cũng là cơ hội tuyệt vời để vui chơi. Bé thích một số chén nhựa nhỏ để đong nước hoặc một cái sàng nhựa để bé lọc nước thỏa thích.

Trợ giúp khi bé khó gần người khác

Trong tháng này và vài tháng tới, cảm giác sợ hãi khi xa mẹ lên đỉnh điểm. Mặc dù đó là tâm lý bình thường nhưng sẽ khiến mẹ khó xử và bối rối. Với những bé khó gần người lạ, bạn có thể hỗ trợ để bé và người lạ tiếp cận từ từ, giảm bớt sợ hãi cho con.

Nếu bạn phải để con lại với một người trông bé mới, nên cho bé chơi với cái gì thân thiết của mẹ như một cái mũ hay cái khăn. Bé có thể thấy hơi mẹ qua đồ vật này và nó giúp an ủi bé.

Giúp bé hiểu ngôn từ

Chuỗi âm thanh bập bẹ của bé có thể tạo thành vần điệu có nghĩa, ví dụ như “mama”, “baba”… Tất nhiên, bé chưa thể kết nối “mama”, “baba” với cha mẹ mà chỉ là âm thanh bé dễ bập bẹ.

Ở giai đoạn này, bé tiếp thu được nhiều từ vựng hơn. Khi mặc quần áo, xem phim, chuẩn bị bữa tối… bạn nên tranh thủ nói chuyện với con.

Theo Mẹ & bé

Một số bé chưa biết bò khi 8 tháng

Một số bé chưa thể bò mà chỉ biết trườn hoặc lăn. Bé có thể kéo mình đứng lên khi tỳ vào một đồ nội thất. Nếu bạn bé ở cạnh một ghế sofa, bé sẽ dùng chiếc ghế này để hỗ trợ đứng dậy nhưng bạn nên vòng tay đỡ bé phía sau, phòng khi bé bắt đầu chao đảo và ngã.

Quá trình học đứng có nghĩa là bé bắt đầu dễ bị ngã hơn – đây là phần khó tránh của tuổi thơ. Đừng quá căng thẳng mà cấm đoán con, nên thư giãn và để mắt tới bé khi bé khám phá môi trường xung quanh và hoàn thiện các kỹ năng thể chất. Tránh luôn bao bọc con mà nên để bé tự đứng lên để bé học tính tự lập.

Nên đảm bảo an toàn quanh nhà, ví dụ bạn cần loại bỏ đồ dễ vỡ hay những thứ lung lay để chúng không đổ vào người bé.

Bé nhặt được những thứ nhỏ, chẳng hạn mẩu thức ăn

Bé bắt đầu làm chủ kỹ năng nhón, lấy đồ vật bằng ngón tay cái và ngón tay trỏ. Khi đó, bé có thể dùng cách này để lấy một mẩu nhỏ thức ăn, chẳng hạn một mẩu bánh. Cần lưu ý với những thứ bé cho vào miệng vì bé có thể bị nghẹt thở.

Sau khi lấy được một vật nhỏ, bé có thể giữ nó trong lòng bàn tay đã nắm thành quả đấm của mình. Ném hay thả đồ trong tay trở thành hoạt động yêu thích của bé. Bé cũng biết tìm kiếm những đồ vật bị rơi.

Bé thể hiện cảm xúc nhiều hơn

Cảm xúc của bé ngày một rõ nét. Bé vỗ tay khi cảm thấy thích thú hoặc vẫy tay tạm biệt, hôn người thân thuộc nếu bé vui mừng.

Bé cũng có thể học đánh giá và bắt chước tâm trạng của người khác và biết thể hiện sự đồng cảm; chẳng hạn, nếu thấy một em bé khóc, bé sẽ tới xem em và bắt đầu thể hiện cảm xúc.

Giúp bé bớt lo khi xa mẹ

Bé bắt đầu lo lắng hay e ngại khi quanh bé có người lạ, nhất là lúc bé mệt mỏi hay cáu kỉnh. Khi bạn đi và bé không nhìn thấy mẹ, bé trở nên buồn bã và bắt đầu khóc.
Để giúp bé hiểu mẹ đi làm rồi mẹ sẽ về, bạn có thể thử chơi với bé cùng món đồ chơi quen thuộc. Giấu thú bông vào một tấm chăn trong thời gian ngắn và sau đó, lôi nó ra với niềm phấn khởi. Nó sẽ giúp bé hiểu là cho dù bé không nhìn thấy thú bông thì thú bông vẫn tồn tại.

Một khi phải đi làm và để lại bé với ông bà (người trông bé), bạn có thể ôm, hôn và trấn an bé rằng bạn sẽ trở lại. Nếu bé sợ hãi và khóc, bạn cần cho bé chút thời gian để trấn an con. Có thể trao bé cho người nào thân thuộc mà bé an tâm như người bà của bé.

Một số bé quấy khóc khi xa mẹ nhưng có bé thì dễ chịu hơn. Điều này tùy thuộc tính khí của bé và thời gian bé được ở bên mẹ nhiều hay ít. Nếu bạn chỉ ở nhà và chăm con một mình (không có bà hay người trông bé) thì bé sẽ bám mẹ “kỹ” hơn so với những bé có người thân chăm sóc cùng ngay từ khi chào đời.

Cách bé khám phá xung quanh

Bé yêu thích khám phá các đối tượng theo nhiều cách khác nhau, như lắc, đập, thả… chúng. Một loạt các đồ chơi khó vỡ, an toàn để bé đập, bóp, vặn, thả, rung, lắc… sẽ hấp dẫn bé.

Bé cũng hiểu những thứ phù hợp với nhau, chẳng hạn một đồ nhỏ thì được thả vào một đồ lớn. Thị giác phát triển giúp bé nhìn tốt hơn và nhận ra người hay đồ vật quen thuộc từ phòng bên kia. Vì thế, nếu thấy điều gì đó yêu thích, bé sẽ thể hiện niềm vui và bò tới.

Theo Mẹ & bé

Tết đang đến rất gần, mẹ đã sắm váy mới cho con gái, giày đẹp cho con trai và những món quà nho nhỏ như những mùa Tết trước. Và mẹ cũng sẽ nói với con về những lời chúc ý nghĩa trong ngày xuân con nhé.

Năm nay, khi con trai đã nói được tròn vành rõ chữ, con gái đã biết hơn về cội nguồn, tình yêu thương, mẹ sẽ kể con nghe về lòng tri ân tổ tiên, cách nói câu chúc tết, lời cảm ơn cũng như những ứng xử xung quanh ngày Tết cổ truyền của dân tộc mình.

Bé chúc tết ông bà sống vui, sống khỏe. (Ảnh minh họa).

Tri ân ông bà tổ tiên

Trong truyền thống đạo đức của người Phương Đông, chữ Hiếu là nhân đức hàng đầu. Từ thuở mới cắp sách tới trường, bài học đầu tiên của ông cha ta luôn là: Công cha như núi Thái Sơn / Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra / Một lòng thờ mẹ kính cha / Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con. Sự hiện diện của mỗi người trên cõi đời này không phải là một sự xuất hiện ngẫu nhiên mà là mắt xích của một chuỗi dài những mối liên hệ yêu thương từ bậc tổ tiên, ông bà, cha mẹ và giờ đây là các con… Người ta thường nói: chim có tổ, nước có nguồn, con người có tổ tiên là vậy. Vì thế mà các con luôn phải tỏ lòng biết ơn về công đức sinh thành, dưỡng dục của các bậc tiền nhân.

Và Tết này là một dịp để bày tỏ lòng hiếu nghĩa tới tổ tiên, ông bà. Ngoài lời cảm ơn, các con cần có những hành động cụ thể để tri ân ông bà như: bóp vai cho ông bà, rót nước, lấy tăm cho ông bà hay giúp đỡ ông bà khi cần thiết.

Miệng xinh chúc Tết

Người Việt ta luôn quan niệm rằng, ngày đầu năm nếu nhận được những lời chúc tốt lành, cả năm sẽ may mắn. Vì thế nên ngày đầu năm mỗi khi đi chúc Tết, sau lời chào hỏi người ta thường dành những lời chúc tốt đẹp dành cho nhau. Và tuỳ vào từng độ tuổi mà con có những lời chúc phù hợp. Với ông bà, có thể đó là câu chúc: “con chúc ông bà khỏe mạnh, sống lâu trăm tuổi”. Với người trung niên như cô chú, có thể là: “Con chúc cô (chú) sức khỏe dồi dào, làm ăn phát lộc phát tài”. Với những người làm nghề buôn bán thì lời chúc “buôn may bán đắt” là phù hợp và vui vẻ hai bên.

Khi nói lời chúc Tết, con nên nhìn thẳng vào mắt người được chúc với thái độ cung kính, lễ phép. Và ngược lại, khi con được nhận lại lời chúc từ người khác, con cũng nên tỏ thái độ vui mừng kèm lời cảm ơn chân thành. Nếu người lớn bắt tay, ôm hôn con thật tình cảm, con cũng nên đáp trả lại bằng khuôn mặt rạng rỡ. Và nhớ, dù đến nhà ai hay gặp người lớn ở đâu, các con cũng nên chủ động là người chào hỏi trước.

Cung kính nhận lì xì 

Những chiếc phong bao lì xì màu đỏ hay tiền mừng tuổi có ý nghĩa như một món lộc trừ tai họa, mang lại may mắn mà người tặng thiện ý dành cho con. Vì thế nên khi nhận được những chiếc phong bao, con phải thật lòng cảm ơn người tặng bằng thái độ lễ phép: hai tay đón nhận phong bao và nói lời cảm ơn. Hãy cất bao lì xì vào túi áo chứ đừng mở trước mặt người tặng và không bình luận về số tiền mừng tuổi làm phật lòng người tặng. Như vậy con mới phải phép và nhận về cho mình những lộc may mắn.

Trân trọng khi tặng quà

Năm mới cũng là cơ hội tốt để con tặng quà cho người thân. Quà tặng đơn giản có thể là một tấm thiệp hay một bức tranh tặng ông bà, cha mẹ hay bạn bè. Và khi tặng quà, con nhớ phải tỏ lòng chân thành với người nhận.

Giữ im lặng khi nhà có khách

Khi có khách đến chơi nhà, các con hãy ngồi ngoan và giữ yên lặng trong khi cha mẹ trò chuyện. Con cũng có thể giúp cha mẹ mời khách bánh kẹo, hoa quả. Nếu có các em bé khác đến nhà thì con nên cho các bé chơi chung món đồ chơi hoặc nhường cho em. TRánh những cãi vã, tranh giành khiến ngày đầu Xuân không được vui con yêu nhé.

Đừng tự ý “xông đất” sáng mùng 1 Tết

Người Việt ta luôn quan niệm rằng, ngày mùng Một, ngày đầu tiên của một năm, nếu mọi việc diễn ra suôn sẻ, may mắn thì cả năm sẽ được tốt lành, thuận lợi. Người khách đến thăm nhà đầu tiên trong một năm cũng vì thế mà rất quan trọng. Bởi vậy, các chủ nhà thường tìm người nào vui vẻ, hoạt bát, đạo đức và làm ăn phát tài (nhiều người còn chọn người hợp tuổi với gia chủ) trong bà con, láng giềng để nhờ sang xông đất. Và tin tưởng rằng nhờ người xông đất này gia đạo mình sẽ may mắn trong suốt năm tới. Vì thế nên con hãy đừng bao giờ tự ý đi chúc Tết hoặc tự do sang nhà ai đó vào sáng mùng Một nếu không được gia chủ mời.

Làm gương cho con

Trẻ con thường vui quá hóa quên. Khi nhận được tiền lì xì, có bé vui nên quên luôn việc cảm ơn, còn có bé vì bản tính e ngại, sợ đám đông đã không thể mở miệng ra cảm ơn người tặng lì xì. Để tạo không khí vui vẻ, không quá áp lực cho bé yêu, bạn nên làm gương cho con bằng cách chủ động cảm ơn người khác với thái độ trân trọng, vui tươi. Nhắc con cảm ơn người khác khi được tặng quà, được khen để bé có phản xạ. Giải thích việc cảm ơn của bé sẽ có ý nghĩa với người tặng như thế nào. Từ đó, bé sẽ dần hiểu lời cảm ơn một việc hoàn toàn tự nguyện, và vui vẻ.

Eva (Theo GĐV)

Thu dọn đồ chơi

Nên rèn cho bé thói quen thu dọn đồ đạc sau khi chơi ngay từ khi bé còn nhỏ. Khuyến khích bé thu đồ chơi về chỗ quy định bằng cách thống nhất chỗ cất đồ chơi. Sách được xếp ở trên giá sách hoặc để trong giỏ. Với đồ chơi, bé có thể dọn vào hộp, xếp lên kệ hay để trong giỏ. Tiếp theo, hướng dẫn cho bé đi bộ quanh các phòng và tìm những đồ chơi bị bỏ rơi.

Với bé mới biết đi, để bé hứng thú khi thu dọn đồ chơi, bạn cần tạo một trò chơi vui vẻ với con. Thử hỏi bé: “Đố con biết xe tải ở đâu?”. Nếu bé chưa tìm ra, mẹ có thể chỉ cho bé và khích lệ con nhặt đồ chơi, bỏ vào nơi quy định.

Nhặt quần áo bẩn

Bé có thể nhặt và dọn những quần áo mỏng, nhẹ vương vãi trên sàn nhà, trên giường hay trên ghế, bỏ vào chậu (giỏ) để chuẩn bị bỏ vào máy giặt. Một khi bé tự giác dọn quần áo bẩn, nên khen ngợi bé và cho bé cùng tham gia vào việc bỏ quần áo vào máy rồi cùng mẹ đem quần áo đi phơi. Cùng bé chơi trò phân loại màu sắc quần áo trước khi bỏ chúng vào máy giặt.

Chăm vật nuôi (nếu có)

Chăm sóc vật nuôi (chó, mèo, chim, cá cảnh) dạy bé về tình thương yêu loài vật cũng như sống có trách nhiệm, biết quan tâm, chăm sóc. Bé có thể hỗ trợ mẹ cho vật nuôi ăn. Khi đó, bạn có thể cho bé tự đong (múc) thức ăn cho vật nuôi bằng cái thìa và đổ vào bát cho thú cưng trong nhà. Bé còn có thể giúp mẹ cho con vật uống nước bằng cách múc nước, đổ vào bát của vật nuôi.

Lau dọn chỗ bẩn

Các bé rất hay làm bẩn nhà cửa. Dạy bé dọn dẹp thật dễ bằng cách chuẩn bị cho bé một chiếc giẻ ẩm để bé lau chỗ bẩn. Bé lớn hơn sẽ giúp mẹ lau bàn ăn sau mỗi bữa ăn. Bạn không nên cho bé dùng bất kỳ hóa chất tẩy rửa nào khi dọn dẹp, chỉ nên cho bé dùng giẻ lau và một chậu nước sạch với mực nước ít nhất có thể.

 Giúp mẹ nhặt đồ trong siêu thị

Một khi bé đã ngồi vững trên ghế trong xe đẩy siêu thị hoặc khi bé đi vững, bạn có thể gợi ý bé nhặt giúp mẹ ít đổ và bỏ vào xe đẩy (giỏ) hàng. Chọn cho bé những hàng hóa nhỏ, nhẹ như một gói kẹo hay hộp khăn giấy hoặc những đồ không bị vỡ, hỏng nếu bé lỡ làm rơi.

Dọn bàn ăn

Chuẩn bị bàn ăn và dọn bàn sau khi ăn thích hợp với những bé lớn hơn. Tuy nhiên với những bé còn ở độ tuổi dễ làm vỡ đồ thì bạn nên khích lệ bé mang thìa, đĩa nhựa, thực phẩm khô… lên bàn ăn hoặc dọn chúng sau khi đã ăn xong. Nên động viên bé thường xuyên để bé thấy thật vui khi giúp mẹ.

 Chuẩn bị giường ngủ

Còn phải mất nhiều năm nữa bé mới biết tự gập (trải) chăn, buông màn hay giũ cho ga trải giường phẳng phiu nhưng ngay từ bây giờ, bạn có thể để bé cùng giúp mẹ cài màn, gập chăn, kê lại gối cho ngay ngắn… Nếu bé thích được tự gấp chăn, dọn gối thì bạn nên đánh giá cao nỗ lực của bé, không cần phải làm lại cho con cho dù có chút lộn xộn trên giường của bé.

Biểu đồ việc vặt

Một biểu đồ việc vặt đơn giản là cách để bé không quên việc nhà cũng như giúp mẹ theo dõi công việc của bé. Bé sẽ được một miếng dán hay một phần thưởng mỗi khi hoàn thành tốt một việc vặt.

Mẹo kích thích bé ham làm

- Bật nhạc: Mở một bài hát cho bé ngay cả với những công việc dễ dàng nhất. Khuyến khích bé nhặt thú bông bỏ vào hộp đồ chơi trước khi bài hát kết thúc. Hoặc khích lệ bé nếu hết một bài hát thì bé có nhặt được 10 đồ chơi vào giỏ không?

- Lau dọn cùng bố mẹ (ông bà): Khi công việc nhà giống như một trò chơi, bé sẽ thấy vui thích chứ không phải thấy mệt mỏi vì sai khiến. Do đó, khi bé lau dọn nhà cửa, bạn có thể thách đố bé, cho bé một khoảng sàn phòng khách để bé lau, trong khi mẹ lau ở chỗ rộng hơn, xem ai lau nhanh và sạch hơn.

- Thiết lập một thời gian: Sự tập trung của các bé thường rất ngắn; do đó, thay vì bắt bé làm cho xong việc, bạn nên chia nhỏ việc cho bé và với mỗi việc, chỉ nên để bé làm trong vòng 2-5 phút. Hoặc bạn chỉ cho bé xem đồng hồ và khích lệ bé: “Đố con nhặt hết đồ chơi chỉ trong 5 phút”.

- Phần thưởng: Với mỗi việc nhỏ được hoàn tất, bạn tặng cho con một miếng dán bé ngoan. Một khi bé được 5-10 miếng dán, bé sẽ được tặng một thứ gì đó đơn giản chẳng hạn một chuyến đi chơi công viên, về bà ngoại hoặc được đi xem xiếc, xem vườn bách thú hay đến chơi nhà một người bạn của bé… Củng cố hành vi tốt cho bé từ sớm, bé sẽ sớm hiểu được giá trị của lao động và càng nỗ lực làm việc hơn nữa.

Mẹ & bé

Bé cũng có thể làm theo hướng dẫn đơn giản, chẳng hạn: “Đưa mẹ khối hình nào” hoặc “Con tìm thấy giày chưa?”.

 Giai đoạn 19-23 tháng

Bé bắt đầu hiểu rằng, mong muốn của bé không nhất thiết phải giống với mong muốn của mẹ. Bé cố gắng dần khẳng định mình, rụt tay lại khi bạn muốn bế con mà bé chưa muốn hoặc giữ lấy bàn tay mẹ để phản đối.

Bé biết phân biệt và lắp vài hình đơn giản. Chẳng hạn, bé biết sự khác nhau giữa một hình tam giác với một hình vuông và biết chọn hình phù hợp để lắp vào lỗ trống (trong đồ chơi phân loại); hoặc có thể biết giơ lên khi mẹ hỏi hình nào (nhưng thường là bé giơ sai).

Bé biết cách sử dụng những đồ chơi nguyên nhân – hệ quả; chẳng hạn, khi bấm nút thì điện thoại phát nhạc hoặc mở nắp hộp thì chú hề bật ra. Hiểu biết nhân – quả là thời điểm thích hợp để bạn luyện cho con ngồi bô mỗi khi bé muốn “tè” hoặc “ị”.

24-36 tháng

Giai đoạn này, bé hiểu biết tốt hơn về ngôn ngữ. Bé 2 tuổi có thể sử dụng ít nhất khoảng 50 từ hoặc nhiều hơn. Đến 2 tuổi rưỡi, bé có thể sử dụng tới 200 từ. Bé cũng biết đặt 2 hoặc nhiều từ hơn với nhau để tạo thành câu.

Bé bây giờ có thể nhớ những câu chuyện và hình ảnh đơn giản. Bé cũng hiểu được những yêu cầu dài hơn, chẳng hạn: “Đem gấu bông cất vào giỏ” hoặc “Cầm áo khoác và mũ của con lại đây”. Bé trả lời được những câu hỏi với “ai”, “cái gì” và “ở đâu”.

Giữa độ tuổi 2-3, bé bắt đầu hiểu được các khía cạnh phức tạp hơn của cuộc sống hàng ngày. Bé hiểu được đi siêu thị, dọn nhà cửa, xem tivi… và hiểu được nhiều hoạt động trong ngày của cha mẹ và người thân. Bé cũng hiểu biết về cách ứng xử với người khác, bằng cách chào hỏi theo yêu cầu của mẹ hoặc bắt chước mẹ cư xử. Từ 3 tuổi, ngôn ngữ và những điều bé biết tiếp tục phát triển nhanh chóng. Bé cũng dần hiểu được các khái niệm, các tình huống phức tạp hơn, biết nhiều điều đúng – sai, biết những gì sắp xảy tới…

Cách giúp bé nhanh hiểu từ vựng

Nói chuyện và đọc cho bé sẽ giúp bé phát triển ngôn ngữ và học hỏi các kỹ năng giao tiếp. Nhìn chung, các bé có thể hiểu từ trước khi nói được nó. Khi bé bắt đầu nói, bé có thể tự tạo ra ngôn ngữ đặc biệt, chẳng hạn bé nói “tô tô” ám chỉ những chiếc xe. Điều quan trọng là bạn cần nói rõ lại để bé học hỏi: “Đó là ôtô”.

Chơi với con cũng là cách giúp bé hiểu ngôn ngữ. Cho bé những đồ chơi phù hợp với độ tuổi, các trò chơi khuyến khích phát triển thể chất và tinh thần bé. Chỉ cho bé thấy những hình ảnh tươi sáng, màu sắc trong sách và nói về những hình ảnh đó, giúp bé phát triển sớm và nhanh ngôn ngữ.

Cho bé thấy bạn rất yêu và luôn chăm sóc bé cũng là cách để dạy bé khái niệm về tình cảm và sự yêu thương.

Khi bé đã 3 tuổi mà dường như không hiểu ý mẹ

Nếu bé khó khăn trong việc hiểu những hướng dẫn đơn giản, bạn nên nói chuyện với bác sĩ. Bạn cũng nên đưa con đi khám nếu ở tuổi này, bé vẫn lúng túng với một việc đơn giản dù đã được mẹ chỉ bảo nhiều lần; chẳng hạn, bé không biết mở nắp hộp dù bạn đã dạy con nhiều lần. Dấu hiệu này có thể do bé chậm phát triển.

Theo Mẹ & bé

1. Chú ý nhanh với bé

Cách tốt nhất để xây dựng sự tự tin cho bé từ “trong trứng nước” là phản ứng nhanh với những nhu cầu của bé. Đừng chờ bé khóc thì mới đáp ứng. Bằng cách luôn chú ý tới bé, bé nhà bạn sẽ học được cách tin tưởng mẹ (“nguồn” vun đắp tự tin cho bé).

Rachel Pick (một nhà tâm lý trẻ em) nói: “Khi bé không phải đợi quá lâu mới thấy có mẹ sẽ tạo cho bé sự tự tin, thoải mái nhất”.

2. Hòa nhập xã hội

Đừng e ngại để bé tiếp xúc với nhiều nhóm người. “Kỹ năng hòa nhập xã hội rất quan trọng; các mối quan hệ khác chỉ phát triển nếu như mối quan hệ trung tâm của cuộc đời bé (cha mẹ và con cái) tạo cho bé cảm giác an tâm trước tiên” – Rachel Pick giải thích. Một khi bé sẵn sàng, bạn mới nên cho bé tiếp xúc với những nhóm lớn. Chỉ nên cho người xung quanh chơi với bé nếu bé cảm thấy vui vẻ vì điều đó.

3. Động viên nỗ lực ở bé

Phải mất một thời gian, bé yêu mới hiểu được ý nghĩa của từ ngữ nhưng bé có thể hiểu được giọng điệu và nét mặt của mẹ. Thường xuyên cổ vũ bé sẽ khiến bé tự tin, từ đó củng cố tinh thần độc lập trong bé. Cổ vũ khi bé thử một món ăn mới, trao cho mẹ một món đồ chơi, tặng bé một nụ cười và lời khích lệ: “Con giỏi lắm”. Hãy cho bé sự hoan nghênh, tán thưởng của mẹ bởi từ khoảng 8 tháng tuổi, bé đã rất thích điều này.

4. Cho bé gia nhập cùng mẹ

Từ 8 tháng, bé phát triển cảm xúc lo lắng khi xa mẹ. Cảm giác này xuất hiện trước khi bé hiểu khái niệm “sự vĩnh cửu của đối tượng” (có cái gì đó hoặc ai đó vẫn tồn tại ngay cả khi bé không nhìn thấy), thường là trước khi bé bò tốt để “bám đuôi” mẹ. Cảm xúc này làm bé trở nên buồn bã.

May mắn là chỉ một vài tháng tiếp, bé sẽ hiểu khái niệm “đối tượng vĩnh cửu” hoặc có thể bò ngay sau chân mẹ. Cho đến lúc này, bạn nên đưa bé ở bên cạnh mẹ từ phòng này sang phòng khác.

5. Để bé làm ‘lãnh đạo’

Khi bé bắt đầu tự chọn các hoạt động của bé, bạn nên cho con là người “lãnh đạo” để mẹ cùng tham gia. “Bé rất thích được chỉ dẫn cho mẹ nhưng đừng ra lệnh cho con phải chơi thứ gì và chơi thế nào” – chuyên gia nói.

Một khi bé đã năng động, mọi chỗ trong nhà đều được bé tận dụng để vui chơi – một cú ngã có thể khiến bé tự tin đứng dậy chơi tiếp hoặc khám phá thêm nhiều điều. Điều đó nghĩa là bạn đừng luôn miệng nói: “Không”, “Quay lại đi”… – những câu chỉ làm xói mòn tính độc lập ở bé.

6. Để bé tự khám phá

Có thể giúp khi bé tự soi gương, vẽ bức tranh đầu tiên và cố gắng gọi lại tên mình. Nhưng sự phát triển độc lập thường đi kèm nỗi sợ hãi khi bé tiếp xúc với môi trường mới. Vì thế, bạn hãy chào đón con với vòng tay ngay khi bé yêu cầu, kèm với nụ cười, lời động viên tinh thần cho bé.

7. Lời tạm biệt hạnh phúc

Nói “tạm biệt” không nên là thời điểm gây hoang mang cho mẹ và bé. Lần đầu tiên bạn phải xa con, hãy để con lại với một người bé thân quen. Đừng cố trốn con đi mà không nói lời tạm biệt. Phải đối diện với cảm giác tạm biệt mẹ sẽ giúp bé an tâm và sự tự tin đối mặt với nó cũng không quá khó khăn. Hãy hôn bé, vẫy tay nói tạm biệt bất cứ khi nào bạn phải đi ra ngoài.

Theo Mẹ & bé

Trước tiên, bạn nên trở thành người lắng nghe thông minh. Điều này có nghĩa là không chỉ nghe con bạn nói, bạn cần đặt cho bé những câu hỏi, đưa ra lời bình luận và tỏ ra háo hức với câu chuyện của con để khuyến khích bé nói nhiều hơn.

Dưới dây là một số trò chơi và hoạt động thú vị giúp bạn xây dựng kỹ năng nói cho con. Bởi vì các bé học hỏi theo cách khác nhau nên các trò chơi cũng phải đa dạng.

- Nói chuyện với con bất kỳ khi nào hai mẹ con ở bên nhau: Kể với bé về quyển sách bạn đang đọc hoặc câu chuyện ai đó đã nói với bạn. Mô tả cuộc trò chuyện bạn đã nói với đồng nghiệp ở chỗ làm cho con. Kể cho bé về những điều bạn thích khi bạn còn là một cô bé, những gì khi ấy mẹ hay làm với ông bà, những khó khăn mà mẹ gặp phải khi còn nhỏ…

Hãy tạo thói quen thuật lại cho con mọi hoạt động trong ngày. Ngay cả khi nói: “Mẹ phải tiết kiệm điện để cuối tháng không phải trả nhiều tiền điện”… có vẻ không khiến bé chú tâm nhưng bạn cứ nên nói. Đừng ngạc nhiên nếu bạn nghe thấy bé nhắc lại y hệt lời mẹ khi bé nói chuyện với ai đó.

- Những câu hỏi mở: Nếu bạn hỏi con “Hôm nay ở lớp, cô giáo cho con ăn trưa với món gì?” thì bạn sẽ nhận được đáp án chi tiết hơn là bạn chỉ hỏi bé những câu mà đáp án là “có” hoặc “không” như: “Hôm nay con có chơi cùng bạn Nhím không?”. Hãy cho bé cơ hội để kể lại những gì xảy ra ở trường bằng cách lắng nghe con chăm chú. Bé có thể đưa ra nhiều thông tin rườm rà, chẳng ăn nhập với câu chuyện nhưng tất cả điều này đều quan trọng với bé.

- Ghi âm lúc bé hát hoặc kể chuyện: Các bé rất thích được nghe giọng nói của chính bé trong băng ghi âm. Sử dụng một máy ghi âm (hoặc ghi âm bằng điện thoại di động) để lưu giữ những khoảng khắc ngộ nghĩnh của bé qua từng giai đoạn phát triển.

- Ghi nhớ một câu chuyện cổ điển: Bạn chọn một câu chuyện hay, đọc cho bé nhiều lần, từ ngày này sang ngày khác. Khi bé đã ghi nhớ tốt, bạn đọc từng câu to, rõ trong chuyện và có khoảng nghỉ, bé sẽ háo hức điền nốt những từ còn dang dở. Hoặc đọc một câu chuyện và bạn cố tình đọc sai vài chi tiết, hãy chờ xem bé yêu sẽ hào hứng sửa sai cho mẹ.

- Tóm tắt câu chuyện: Mỗi khi ngồi vào bàn ăn tối hoặc bất kỳ lúc nào cả nhà sum họp, hãy gợi ý để bé nhà bạn tóm tắt lại câu chuyện bé đọc gần đây. Để các thành viên trong gia đình đặt câu hỏi, hỏi bé những điều bé thích hay không thích trong cuốn sách. Hãy khích lệ bé bằng cách dán một ngôi sao lên tường mỗi khi bé hoàn thành tốt phần tóm tắt cho một câu chuyện.

Theo Mẹ & bé

Katherine Connor (bác sĩ nhi khoa tại phòng khám của trung tâm trẻ em Johns Hopkins) nói rằng, các bé có xu hướng phát triển “từ trên xuống”. Nghĩa là, trong những tháng đầu đời, bé học cách nâng và kiểm soát đầu (từ trên) thì những tháng tiếp theo, bé chuyển sang học ngồi, học đứng (xuống dưới).

Chuyên gia gợi ý với cha mẹ rằng, các bé phát triển kỹ năng với tốc độ riêng. Nhiều cha mẹ lo lắng, ví dụ nếu em bé của họ chưa đi bộ khi 1 tuổi nhưng thực tế, hầu hết các bé chỉ bắt đầu học đi qua sinh nhật đầu tiên. 

Dưới đây là một số thay đổi ở bé giai đoạn 6-9 tháng:

6 tháng

Kỹ năng vận động thô: Ngồi mà không cần mẹ đỡ.

Kỹ năng vận động bàn tay: Chuyển đồ vật từ một tay này sang bàn tay kia. 

Kỹ năng ngôn ngữ: Bập bẹ mà có thể tạo ra chuỗi âm thanh như lời nói thực sự “mama”, “dada”, “baba”… 

Kỹ năng xã hội: Nhìn về phía mẹ hoặc mỉm cười với mẹ khi mẹ gọi tên của bé. 

7 Tháng 

Kỹ năng vận động: Có thể trườn lên trước theo kiểu “quân đội” hoặc lắc lư qua lại trong tư thế bò.

Kỹ năng vận động bàn tay: Bắt đầu biết chụp lấy đối tượng bằng cách chụm tất cả các ngón tay.

Ngôn ngữ: Bắt chước âm thanh mẹ tạo ra, giống như nói chuyện lảm nhảm và cười phá lên.

Xã hội: Bắt đầu biết giao tiếp bằng mắt và các trò chơi như “ú òa”.

8 tháng

Kỹ năng vận động thô: Bắt đầu ngồi vững hơn. Nhiều bé bắt đầu biết bò tại thời điểm này nhưng không phải mọi bé đều học bò (đừng lo ngại nếu con bạn chưa bò).

Vận động bàn tay: Chơi nhặt và thả các đối tượng. 

Ngôn ngữ: Một số bé bắt đầu sử dụng những từ phát âm như “mama” và “dada”. Đừng ngạc nhiên nếu bé gọi cả cha lẫn mẹ là “dada” một thời gian. 

Xã hội: Học để hiểu đối tượng vĩnh cửu – rằng mọi thứ vẫn còn tồn tại khi bé không thể nhìn thấy chúng. Điều đó có nghĩa là bắt đầu lo lắng khi xa mẹ, nhưng không cần quá bận tâm.  

9 tháng

Kỹ năng vận động thô: Bé cố gắng để kéo mình lên một vị trí đứng bằng cách sử dụng đồ nội thất và các đối tượng khác. 

Kỹ năng bàn tay: Làm chủ được kỹ năng nhúm đồ vật nhỏ với tất cả bốn ngón tay tham gia. 

Ngôn ngữ: Sử dụng rất nhiều cử chỉ như chỉ lắc đầu, gật đầu để giao tiếp. 

Xã hội: Cảm xúc lo lắng khi xa mẹ đỡ hơn.

Theo Mẹ & bé